Në mëngjesin e ditëlindjes së tij të tridhjetë, Jozef K., prokurist i respektuar në një bankë të madhe, zgjohet dhe gjen në dhomën e tij dy roje që i thonë se është i arrestuar. Për çfarë, nuk ia thotë askush. Ai mund të vazhdojë të shkojë në punë e të jetojë si më parë, por procesi kundër tij ka nisur, dhe gjykata që e zhvillon nuk ndodhet në pallatet e drejtësisë, por nëpër papafingo shtëpish të varfra, në korridore pa ajër e në dhoma ku gjithçka është e fshehtë. K. përpiqet të mbrohet me arsyen e një njeriu të zoti: fjalime, avokatë, ndërmjetës, gra që i ofrojnë ndihmë, një piktor që njeh gjykatësit. Por sa më shumë kërkon të kuptojë, aq më thellë e përpin procesi. Romani i Kafkës, i botuar pas vdekjes së tij, është bërë një nga librat më të lexuar të shekullit XX, një tregim për pushtetin, fajin dhe vetminë e njeriut përballë një rendi që nuk e sheh kurrë në fytyrë.

Shënim i përkthyesit

Ky përkthim është bërë drejtpërdrejt nga origjinali gjermanisht, sipas tekstit të Project Gutenberg (eBook #69327), që ndjek botimin e parë të romanit, nga Verlag Die Schmiede në Berlin, më 1925. Kafka e shkroi Procesin në vitet 1914–1915 dhe nuk e mbaroi. Pas vdekjes së tij, miku i tij Max Brod i rendi kapitujt e përfunduar dhe e botoi romanin. Këtu janë përkthyer të dhjetë kapitujt e atij botimi, me rendin dhe titujt e tij. Vetëm tre tituj të gjatë janë shkurtuar në pjesën e tyre të parë: „Arrestimi · Biseda me zonjën Grubah · Pastaj zonjusha Byrstner“ (kapitulli I), „Në sallën e zbrazët të seancave · Studenti · Kancelaritë“ (kapitulli III) dhe „Tregtari Blok · Shkarkimi i avokatit“ (kapitulli VIII). Pasthënia e Brodit nuk është përfshirë, sepse ende nuk është në domen publik. Kapitujt e papërfunduar, që u shtuan në botimet e mëvonshme, nuk janë përkthyer.

Kafka shkruan me një gjuhë të saktë e të ftohtë, gati si e një nëpunësi, me fjali të gjata e me paragrafë shumë të gjatë. Në një paragraf të vetëm shpesh flasin disa njerëz njëri pas tjetrit, pa kaluar në kryeradhë të re. Kjo mënyrë është ruajtur: paragrafët ndjekin origjinalin një për një dhe nuk janë ndarë. Kur paragrafi fillon me të folur, dialogu shënohet me vizë, sipas zakonit shqip. Kur fillon me rrëfim, e folura mbetet në thonjëza. Janë ruajtur edhe mospërputhjet e vogla të tekstit të pambaruar. Për shembull, xhaxhai i K.-së quhet në fillim Karl, kurse pak më vonë e prezantojnë si Albert K. Vetëm emri i prokurorit, që në origjinal shkruhet njëherë Hasterer e njëherë Hesterer, është njësuar.

Emrat janë shkruar siç shqiptohen dhe lakohen shqip (Jozef K., zonja Grubah, zonjusha Byrstner, Titoreli), dhe edhe inicialja lakohet: K.-ja, K.-në, K.-së. Fjala Prozess është përkthyer „proces“, kurse fjalët e gjykatës janë mbajtur njëlloj në gjithë librin: „shfajësim i vërtetë“, „shfajësim i dukshëm“ dhe „zvarritje“ në bisedën me piktorin, „rojtari i portës“ dhe „njeriu nga fshati“ në historinë që tregon prifti në katedrale. Këtë histori Kafka e kishte botuar edhe vetë, më 1915, me titullin Para ligjit. Shënimet në fund të disa kapitujve shpjegojnë fjalë e zakone të Austro-Hungarisë së fillimit të shekullit XX dhe disa lojëra fjalësh të origjinalit.

— Ultimori

Procesi

Shënim i përkthyesit

Bookmarks

Të dhëna