Petersburg, netët e bardha të një vere të viteve 1840, kur qielli nuk errësohet kurrë plotësisht. Një i ri njëzet e gjashtë vjeç, të cilit nuk ia mësojmë kurrë emrin, ka tetë vjet që jeton në qytet pa lidhur asnjë njohje. Petersburgun e njeh vetëm nga rrugët, nga fytyrat e kalimtarëve dhe nga shtëpitë, me të cilat bisedon në mendje. Ai e quan veten „ëndërrimtar“: jeta e tij e vërtetë zhvillohet në fantazi. Një natë, buzë kanalit, has një vajzë që qan. Quhet Nastenka, është shtatëmbëdhjetë vjeç dhe jeton me një gjyshe të verbër, që e mban të mbërthyer pas fustanit të saj me një karficë.

Katër net me radhë ata takohen në të njëjtin vend dhe i tregojnë njëri-tjetrit historitë e tyre: ai, jetën e ëndërrimtarit të vetmuar; ajo, arsyen pse vjen çdo mbrëmje te kanali. „Netët e bardha“ (1848) është nga veprat e para të Dostojevskit, e shkruar pak para arrestimit dhe internimit të tij në Siberi: një tregim i shkurtër dhe i ndjeshëm për vetminë, për dashurinë dhe për çmimin e ëndrrave, që ka frymëzuar shumë filma dhe mbetet ndër librat e tij më të lexuar.

Shënim i përkthyesit

Ky përkthim u bë drejtpërdrejt nga origjinali rusisht, sipas tekstit të Wikisource-it rusisht, krahasuar paragraf për paragraf me tekstin e botimit akademik të veprave të Dostojevskit (Nauka, Leningrad 1988) në ilibrary.ru. Aty ku të dy tekstet ndryshojnë, u ndoq leximi që i përshtatet kuptimit; theksimet e autorit në kursiv u morën nga botimi i vitit 1988. Ndarja në katër net dhe një mëngjes, nëntitulli „Historia e Nastenkës“ brenda Natës së dytë dhe paragrafët ndjekin origjinalin. Nëntitulli i veprës, „Roman sentimental (Nga kujtimet e një ëndërrimtari)“, dhe epigrafi nga Turgenievi janë në krye të Natës së parë.

Emrat. Emrat rusë u transkriptuan si te „Krim dhe ndëshkim“ (ч → ç, ш → sh, ж → zh, я → ja, ё → jo) dhe lakohen si emrat shqipe (Nastenka, Nastenkës; Matrjona, Matrjonën). Nastenka është forma përkëdhelëse e emrit Anastasia dhe ruhet ashtu siç e përdorin personazhet. Shkrimtarët, personat historikë dhe veprat jepen në trajtat e zakonshme shqipe (Pushkini, Valter Skoti, „Berberi i Seviljes“). Vendet e Petersburgut (Nevski, Fontanka, Ishulli Krestovski) u lanë në origjinal, me shënim kur duhet.

Stili. U ruajt zëri i ëndërrimtarit: fjalitë e gjata e të ngazëllyera, me përsëritje, thirrjet drejtuar lexuesit dhe Nastenkës, kalimet e shpejta nga e qeshura te lotët dhe ironia me të cilën ai e shikon veten. Teksti nuk u shkurtua, nuk u lëmua dhe nuk u zbukurua. Dallimi midis „ti“-së dhe „ju“-së ruhet si në origjinal: rrëfimtari dhe Nastenka i thonë njëri-tjetrit „ju“, kurse rrëfimtari i drejtohet asaj me „ti“ vetëm në mendime dhe në faqet e fundit. U ruajt edhe pikësimi i Dostojevskit, me pikëçuditjen dhe pikëpyetjen e ndjekura nga dy pika („!..“, „?..“).

Shënimet. Shënimet janë në fund të çdo kapitulli dhe numërimi i tyre fillon nga e para në secilin. Ato shpjegojnë vendet e Petersburgut, zakonin e vilave të verës, netët e bardha dhe aludimet letrare e historike me të cilat ëndërrimtari mbush ëndrrat e tij: Hofmanin, Valter Skotin, Pushkinin, Zhukovskin, Lermontovin, operat e Rosinit dhe të Majerberit.

— Ultimori

Netët e bardha

Shënim i përkthyesit

Bookmarks

Të dhëna