Kapitulli XIII · Lartësitë e stuhishme

Dy muaj ndenjën larg të arratisurit; në ato dy muaj, zonja Linton e ndeshi dhe e mposhti tronditjen më të rëndë të asaj që u quajt ethe e trurit. Asnjë nënë s’do ta kishte rritur një fëmijë të vetëm me më shumë përkushtim nga ç’u kujdes Edgari për të. Ditë e natë rrinte roje dhe duronte me durim gjithë bezdisjet që mund t’i shkaktonin nervat e acaruara dhe një mendje e tronditur; dhe, ndonëse Kenethi vërejti se ajo që po i shpëtonte varrit do t’ia shpërblente kujdesin vetëm duke u bërë burim i një ankthi të pandërprerë në të ardhmen (në fakt, që po i flijonte shëndetin e fuqinë për të ruajtur një gërmadhë njerëzore), ai s’njihte kufi në mirënjohje e në gëzim kur u shpall se jeta e Katerinës s’ishte më në rrezik; dhe rrinte orë pas ore pranë saj, duke ndjekur kthimin e ngadaltë të shëndetit të trupit dhe duke i ushqyer shpresat e tij tepër të ndezura me iluzionin se edhe mendja e saj do të gjente sërish ekuilibrin e duhur, dhe se ajo shpejt do të ishte krejt si më parë.

Hera e parë që doli nga dhoma qe në fillim të marsit pasardhës. Zoti Linton i kishte vënë mbi jastëk, në mëngjes, një grusht shafranë të artë; syri i saj, i huaj prej kohësh për çdo shkëndijë kënaqësie, i kapi kur u zgjua dhe shkëlqeu i gëzuar, ndërsa ajo i mblidhte me zjarr.

— Këto janë lulet më të hershme te Lartësitë! — thirri ajo. — Më kujtojnë erërat e buta të shkrirjes, diellin e ngrohtë dhe borën gati të shkrirë. Edgar, a s’fryn erë jugu, dhe a s’ka ikur gati bora?

— Këtu poshtë bora ka ikur krejt, e dashur! — u përgjigj i shoqi. — Dhe në gjithë vargun e shqopishteve shoh vetëm dy njolla të bardha. Qielli është i kaltër, dhe thëllëzat po këndojnë, dhe përrenjtë e rrëketë janë mbushur plot. Katerinë, pranverën e kaluar në këtë kohë digjesha të të kisha nën këtë kulm; tani do të doja të ishe një a dy milje lart nëpër ato kodra: ajri fryn aq ëmbël, sa ndiej se do të të shëronte.

— Atje s’do të jem më veç edhe një herë! — tha e sëmura. — Dhe atëherë ti do të më lësh, dhe unë do të mbetem përgjithmonë. Pranverën tjetër do të digjesh sërish të më kesh nën këtë kulm, dhe do të kthesh sytë pas e do të mendosh se ishe i lumtur sot.

Lintoni i derdhi përkëdheljet më të ëmbla dhe u përpoq ta gëzonte me fjalët më të dashura; por ajo, duke i vështruar lulet si në ëndërr, i la lotët të mblidheshin në qerpikë e t’i rridhnin nëpër faqe pa i vënë re.

E dinim që vërtet ishte më mirë, dhe prandaj vendosëm se mbyllja e gjatë në një vend të vetëm i shkaktonte shumë nga ky dëshpërim, dhe se ai mund të largohej pjesërisht me një ndryshim mjedisi.

I zoti më tha të ndizja zjarrin në sallonin e braktisur prej shumë javësh dhe të vija një kolltuk në diell pranë dritares; pastaj e zbriti poshtë, dhe ajo ndenji gjatë duke e shijuar ngrohtësinë e këndshme, dhe, siç e prisnim, u gjallërua nga sendet përreth, që, ndonëse të njohura, ishin të lira nga lidhjet e zymta që e mbështillnin dhomën e saj të urryer të sëmundjes. Në mbrëmje dukej shumë e rraskapitur; e megjithatë, asnjë argument s’mundi ta bindte të kthehej në atë dhomë, dhe m’u desh ta rregulloja divanin e sallonit si shtrat për të, gjersa të përgatitej një dhomë tjetër.

Për t’ia shmangur lodhjen e ngjitjes e të zbritjes nëpër shkallë, rregulluam këtë dhomë ku jeni shtrirë tani, në të njëjtin kat me sallonin; dhe ajo shpejt u bë aq e fortë sa të kalonte nga njëra te tjetra, e mbështetur në krahun e Edgarit.

Ah, mendova me vete, mund të shërohet, me një kujdes të tillë. Dhe kishte arsye të dyfishtë ta dëshiroje, sepse nga jeta e saj varej jeta e një tjetri: ushqenim shpresën se pas pak kohe zemra e zotit Linton do të gëzohej, dhe tokat e tij do të shpëtonin nga duart e një të huaji, me lindjen e një trashëgimtari.

Duhet të përmend se Izabela, rreth gjashtë javë pasi iku, i dërgoi të vëllait një letër të shkurtër, ku njoftonte martesën e saj me Hithklifin. Dukej e thatë dhe e ftohtë; por në fund ishte shkruar me laps, me pika-pika, një kërkesë e errët faljeje dhe një lutje që ta kujtonte me dashuri e të pajtoheshin, në qoftë se veprimi i saj e kishte fyer; duke pohuar se atëherë s’mund të bënte ndryshe, dhe, meqë puna ishte bërë, tani s’kishte më fuqi ta zhbënte.

Lintoni s’iu përgjigj kësaj, besoj; dhe pas dy javësh të tjera mora unë një letër të gjatë, që më dukej e çuditshme nga pena e një nuseje sapo dalë nga muaji i mjaltit. Do ta lexoj, sepse e ruaj ende. Çdo kujtim i të vdekurve është i çmuar, po të ishin të çmuar kur ishin gjallë.

„E dashur Elen,“ fillon ajo.

Erdha mbrëmë te Lartësitë e Stuhishme dhe dëgjova për herë të parë se Katerina ka qenë, dhe është ende, shumë e sëmurë. Mendoj se s’duhet t’i shkruaj asaj, dhe im vëlla ose është tepër i zemëruar, ose tepër i hidhëruar për t’iu përgjigjur asaj që i dërgoj. Megjithatë, duhet t’i shkruaj dikujt, dhe e vetmja zgjedhje që më mbetet je ti.

Thuaji Edgarit se do të jepja gjithë botën ta shihja sërish në fytyrë; se zemra m’u kthye te Thrashkros Grejnxhi njëzet e katër orë pasi u largova, dhe është atje këtë çast, plot ndjenja të ngrohta për të e për Katerinën! Megjithatë, s’mund ta ndjek (këto fjalë janë të nënvizuara); s’kanë pse të më presin, dhe mund të nxjerrin ç’përfundime të duan; por të kenë kujdes të mos ia hedhin fajin vullnetit tim të dobët, a mungesës së dashurisë.

Pjesa tjetër e letrës është vetëm për ty. Dua të të bëj dy pyetje; e para është:

Si arrite t’i ruash ndjenjat e zakonshme të natyrës njerëzore kur banoje këtu? S’gjej asnjë ndjenjë që ta ndajnë me mua ata që kam përreth.

Pyetja e dytë më intereson shumë; është kjo:

A është zoti Hithklif njeri? Po të jetë, a është i çmendur? Dhe po të mos jetë, a është djall? S’do t’i tregoj arsyet pse e bëj këtë pyetje; por të lutem të më shpjegosh, po të mundesh, me se jam martuar; domethënë, kur të vish të më shohësh; dhe duhet të vish, Elen, shumë shpejt. Mos më shkruaj, por eja, dhe më sill diçka nga Edgari.

Tani do të dëgjosh si më pritën në shtëpinë time të re, siç më bëjnë të kujtoj se do të jenë Lartësitë. Për të zbavitur veten zgjatem në tema të tilla si mungesa e rehatisë së jashtme: ato s’m’i zënë kurrë mendimet, veç në çastin kur më mungojnë. Do të qeshja e do të kërceja nga gëzimi, po të gjeja se mungesa e tyre ishte e gjithë fatkeqësia ime, dhe pjesa tjetër një ëndërr e panatyrshme!

Dielli perëndoi pas Grejnxhit kur dolëm në shqopishte; nga kjo gjykova se ishte ora gjashtë; dhe shoku im u ndal gjysmë ore për të shqyrtuar parkun e kopshtet, dhe, ndoshta, edhe vetë vendin, sa më mirë që mundte; kështu që ishte errësirë kur zbritëm nga kuajt në oborrin e shtruar me gurë të shtëpisë së fermës, dhe shoku yt i vjetër shërbëtor, Jozefi, doli të na priste me dritën e një qiriu dhjami. E bëri me një mirësjellje që i bën nder. Veprimi i tij i parë qe ta ngrinte pishtarin gjer në lartësinë e fytyrës sime, të më shikonte shtrembër me ligësi, ta zgjaste buzën e poshtme përpara e të kthehej mënjanë.

Pastaj mori dy kuajt dhe i çoi në stallë; dhe u duk sërish për të mbyllur portën e jashtme, sikur të jetonim në ndonjë kështjellë të lashtë.

Hithklifi ndenji t’i fliste, dhe unë hyra në kuzhinë: një strofkë e errët dhe e çrregullt; guxoj të them se s’do ta njihje, aq ka ndryshuar që kur ishte në kujdesin tënd.

Pranë zjarrit qëndronte një fëmijë si maskara, me gjymtyrë të fuqishme e me rroba të pista, me diçka nga Katerina në sy e rreth gojës.

— Ky është nipi i ligjshëm i Edgarit, — mendova, — dhe në njëfarë mënyre edhe imi; duhet t’i jap dorën, dhe… po… duhet ta puth. Është mirë të vendosësh një marrëveshje të mirë që në fillim.

Iu afrova dhe, duke u përpjekur t’ia kapja grushtin topolak, i thashë:

— Si je, i dashur?

Ai m’u përgjigj në një të folur që s’e kuptova.

— A do të jemi miq, ti dhe unë, Hereton? — qe përpjekja ime tjetër për bisedë.

Një mallkim dhe një kërcënim se do të ma lëshonte Mbytësin po të mos „ikja që andej“, e shpërblyen këmbënguljen time.

— Hej, Mbytës, djalë! — pëshpëriti i mjeri i vogël, duke zgjuar një buldog gjysmë race nga strofka e tij në një qoshe. — Hë, do të ikësh tani? — pyeti ai me ton urdhërues.

Dashuria për jetën më shtyu t’i bindesha; e kapërceva pragun për të pritur gjersa të hynin të tjerët. Zoti Hithklif s’dukej gjëkundi; dhe Jozefi, të cilin e ndoqa në stallë dhe i kërkova të më shoqëronte brenda, pasi më vështroi e mërmëriti me vete, rrudhi hundën dhe m’u përgjigj:

— Mim! Mim! Mim! Ka dëgjuar ndonjëherë njeri i krishterë gjë të tillë? Përtypet e cimbiset! Si ta marr vesh ç’thua?

— Them se dua të vish me mua në shtëpi! — thirra unë, duke e kujtuar të shurdhër, por shumë e neveritur nga vrazhdësia e tij.

— Jo unë, jo! Kam punë tjetër për të bërë, — m’u përgjigj ai dhe vazhdoi punën, duke lëvizur ndërkohë nofullat e tij të gjata e të thata, dhe duke ma shqyrtuar veshjen e fytyrën (e para tepër e bukur, por e dyta, jam e sigurt, aq e trishtë sa mund ta dëshironte ai) me një përbuzje mbretërore.

Bëra një rrotullim nëpër oborr dhe, përmes një portëze, shkova te një derë tjetër, ku mora lirinë të trokisja, me shpresë se mund të dilte ndonjë shërbëtor më i sjellshëm.

Pas pak pritjeje, e hapi një burrë i gjatë e i thatë, pa shall në qafë, e në gjithçka tjetër tejet i shkujdesur; tiparet i humbnin në tufa flokësh të ashpra që i varnin mbi supe; dhe edhe sytë e tij i ngjanin atyre të një Katerine fantazmë, me gjithë bukurinë e tyre të asgjësuar.

— Ç’punë ke këtu? — pyeti ai i vrenjtur. — Kush je ti?

— Emri im ishte Izabela Linton, — iu përgjigja. — Më keni parë më parë, zotëri. Sapo jam martuar me zotin Hithklif; dhe ai më ka sjellë këtu; mendoj, me lejen tuaj.

— U kthye, pra? — pyeti vetmitari, duke më vështruar me sy të egër si ujk i uritur.

— Po; sapo erdhëm, — i thashë, — por ai më la te dera e kuzhinës; dhe kur desha të hyja, djali juaj i vogël bëri rojën e vendit dhe më trembi e më përzuri me ndihmën e një buldogu.

— Mirë që maskarai i ferrit e mbajti fjalën! — hungëroi mikpritësi im i ardhshëm, duke kërkuar me sy errësirën pas meje me shpresë se do ta gjente Hithklifin; dhe pastaj iu dha një monologu mallkimesh e kërcënimesh për ato që do të kishte bërë, po ta kishte mashtruar „djalli“.

U pendova që kisha provuar këtë hyrje të dytë, dhe gati sa s’isha e prirë të ikja tinëz para se ai të mbaronte së mallkuari; por, para se ta zbatoja këtë qëllim, ai më urdhëroi të hyja, dhe e mbylli dhe e siguroi sërish derën.

Kishte një zjarr të madh, dhe kjo ishte e vetmja dritë në atë dhomë të stërmadhe, dysheme e së cilës ishte bërë gri e njëtrajtshme; dhe pjatat e kallajta, dikur të shndritshme, që ma tërhiqnin vështrimin kur isha vajzë, merrnin pjesë në një errësirë të ngjashme, të krijuar nga ndryshku e pluhuri.

E pyeta nëse mund ta thërrisja shërbyesen e të më çonte në një dhomë gjumi. Zoti Ernshou s’denjoi të përgjigjej. Ecte lart e poshtë me duar në xhepa, dukshëm duke e harruar krejt praninë time; dhe përhumbja e tij ishte qartësisht aq e thellë, dhe gjithë pamja e tij aq mizantropike, sa u tërhoqa nga ta shqetësoja sërish.

Nuk do të habitesh, Elen, që ndihesha veçanërisht e trishtë, ulur në diçka më të keqe se vetmia, në atë vatër të pamikpritshme, duke kujtuar se katër milje larg ishte shtëpia ime e mrekullueshme, me të vetmit njerëz që doja në këtë botë: dhe njësoj do të ishte sikur të na ndante Atlantiku në vend të atyre katër miljeve; s’mund t’i kapërceja!

E pyeta veten: ku duhet të kthehem për ngushëllim? Dhe (ki kujdes të mos i tregosh Edgarit a Katerinës) mbi çdo hidhërim tjetër ngrihej ky: dëshpërimi që s’gjeja askënd që të mundte a të donte të ishte aleati im kundër Hithklifit!

E kisha kërkuar strehën te Lartësitë e Stuhishme gati me gëzim, sepse me këtë marrëveshje shpëtoja nga jetesa vetëm me të; por ai i njihte njerëzit mes të cilëve po vinim, dhe s’kishte frikë se do të përziheshin.

U ula dhe mendova një kohë të trishtë: ora ra tetë, pastaj nëntë, dhe shoku im vazhdonte të ecte tutje-tëhu, me kokën të ulur mbi gjoks, krejt i heshtur, veç kur i dilte me zor herë pas here ndonjë rënkim a ndonjë thirrje e hidhur.

Dëgjova me vëmendje të dalloja ndonjë zë gruaje në shtëpi, dhe e mbusha kohën me pendime të egra e me parashikime të zymta, që më në fund u dëgjuan me zë në psherëtima e në lot që s’i përmbaja dot.

S’e kuptova sa hapur po qaja, gjersa Ernshou u ndal përballë meje në ecjen e tij të matur dhe më hodhi një vështrim habie të sapozgjuar. Duke përfituar nga vëmendja që i ishte kthyer, thirra:

— Jam lodhur nga udhëtimi dhe dua të shkoj të fle! Ku është shërbyesja? Më çoni tek ajo, meqë s’vjen ajo te unë!

— S’kemi, — m’u përgjigj ai. — Duhet t’i shërbesh vetes!

— Ku duhet të fle, atëherë? — ngashërova unë: s’isha më në gjendje ta çmoja vetëvlerësimin, e shtypur nga lodhja e nga mjerimi.

— Jozefi do të ta tregojë dhomën e Hithklifit, — tha ai. — Hape atë derë: ai është atje brenda.

Isha gati t’i bindesha, por ai më ndali papritur dhe shtoi me tonin më të çuditshëm:

— Ki mirësinë të rrotullosh çelësin dhe të vësh shulin. Mos e harro!

— Mirë! — i thashë. — Po pse, zoti Ernshou? — S’më pëlqente ideja të mbyllesha me qëllim brenda me Hithklifin.

— Shiko këtu! — m’u përgjigj ai, duke nxjerrë nga jeleku një pistoletë të ndërtuar në mënyrë të çuditshme, me një thikë me sustë, me dy tehe, të ngjitur te gryka. — Kjo është tundim i madh për një njeri të dëshpëruar, apo jo? S’mund ta përmbaj veten pa u ngjitur me këtë çdo natë për t’ia provuar derën. Po ta gjej njëherë të hapur, ai mbaroi! E bëj pa ndryshim, edhe sikur një minutë më parë të kem kujtuar njëqind arsye që duhet të më ndalin: është ndonjë djall që më nxit t’i prish planet e mia duke e vrarë. Lufto kundër atij djalli për hir të dashurisë, sa të mundesh; kur të vijë koha, as gjithë engjëjt e qiellit s’do ta shpëtojnë!

E shqyrtova armën me kureshtje; më shkrepi një ide e tmerrshme. Sa e fuqishme do të isha po ta kisha një vegël të tillë! Ia mora nga dora dhe ia preka tehun. Ai dukej i habitur nga shprehja që mori fytyra ime për një sekondë të shkurtër. S’ishte tmerr; ishte lakmi. Ma rrëmbeu pistoletën mbrapsht me xhelozi, e mbylli thikën dhe e futi sërish në vendin e fshehtë.

— S’më bëhet vonë po t’ia tregosh, — tha ai. — Vëre në roje, dhe ruaje. E di si jemi ne të dy, e shoh; rreziku i tij s’të tmerron.

— Ç’ju ka bërë Hithklifi? — e pyeta. — Ç’padrejtësi ju ka bërë që ta meritojë këtë urrejtje të tmerrshme? A s’do të ishte më me mend t’i thoshit të ikte nga shtëpia?

— Jo, — gjëmoi Ernshou. — Po të më propozojë të më lërë, është i vdekur; binde ta provojë, dhe je vrasëse! A duhet t’i humbas të gjitha pa asnjë mundësi t’i kthej? A duhet të bëhet Heretoni lypës? Oh, mallkim! Do t’i kthej; dhe do t’ia marr edhe arin e tij; e pastaj gjakun; dhe ferri do t’ia marrë shpirtin! Do të jetë dhjetë herë më i zi me atë mysafir se ç’ka qenë ndonjëherë!

Ti më ke treguar, Elen, zakonet e zotërisë tënd të vjetër. Ai është qartë në buzë të çmendurisë: të paktën mbrëmë ishte. Rrëqethesha që isha pranë tij, dhe vrazhdësinë e vrenjtur të shërbëtorit e mendoja, në krahasim, të këndshme.

Tani ai e rinisi ecjen e tij të zymtë, dhe unë ngrita shulin dhe ia mbatha në kuzhinë.

Jozefi ishte përkulur mbi zjarr, duke vështruar në një tenxhere të madhe që varej sipër; dhe pranë, mbi stol, ishte një tas druri me miell tërshëre. Përmbajtja e tenxheres nisi të ziente, dhe ai u kthye të fuste dorën në tas; mora me mend se kjo përgatitje ishte ndoshta për darkën tonë, dhe, meqë isha e uritur, vendosa që të ishte e ngrënshme; kështu që, duke thirrur ashpër: „Unë do ta bëj qullin!“, ia largova enën nga dora dhe nisa të hiqja kapelën e fustanin e kalërimit. „Zoti Ernshou,“ vazhdova, „më thotë t’i shërbej vetes: do ta bëj; s’kam ndër mend të bëj zonjën mes jush, se mos vdes urie.“

— Zot i madh! — mërmëriti ai, duke u ulur e duke i lëmuar çorapet me vija nga gjuri gjer te kyçi. — Po të ketë urdhra të rinj, tani që sapo u mësova me dy zotër, po të duhet të kem edhe një zonjë mbi kokë, atëherë koha është të ngre plaçkat. S’e kam menduar kurrë se do të vinte dita të thosha që do ta lija vendin e vjetër; po kam frikë se s’është larg!

Këtij vajtimi s’ia vura veshin; iu fusha punës me gjallëri, duke psherëtirë kur kujtoja një kohë kur të gjitha këto do të kishin qenë lojë e gëzuar; por u detyrova ta përzija shpejt kujtimin. Më mundonte të kujtoja lumturinë e shkuar, dhe sa më i madh ishte rreziku që të më shfaqej vegimi i saj, aq më shpejt rrotullohej shkopi i qullit dhe aq më shpejt binin grushtet e miellit në ujë.

Jozefi e shikonte mënyrën time të gatimit me një indinjatë që rritej.

— Ja! — thirri ai. — Hereton, sonte s’do ta hash qullin; s’do të ketë gjë tjetër veç gunga sa grushti im. Ja, prapë! Po të isha në vendin tënd, do ta flakja brenda edhe tasin, me gjithçka! Ja, hiqja shkumën sipër, e pastaj ke mbaruar. Bam, bam. Mëshirë e Zotit që s’i ra fundi tenxheres!

Vërtet ishte një gjellë mjaft e vrazhdë, e pranoj, kur u derdh nëpër tasa; ishin përgatitur katër, dhe nga qumështorja u soll një kanë me qumësht të freskët, që Heretoni e kapi dhe nisi ta pinte e ta derdhte nga buza e gjerë.

Kundërshtova dhe kërkova që ai ta kishte qumështin e vet në një kupë, duke pohuar se s’mund ta provoja lëngun pasi trajtohej kaq pa pastërti. Ciniku plak vendosi të fyhej tmerrësisht nga kjo nazelli; duke më siguruar vazhdimisht se „kalamani ishte po aq i mirë“ sa unë, „dhe po aq i shëndetshëm“, dhe duke u çuditur si më bënte zemra të isha kaq mendjemadhe; ndërkohë, maskarai foshnjë vazhdonte të thithte dhe më vështronte me sfidë nga poshtë, ndërsa lëshonte jargë në kanë.

— Do ta ha darkën në një dhomë tjetër, — thashë. — S’keni ndonjë vend që e quani sallon?

— Sallon! — përsëriti ai me tallje. — Sallon! Jo, ne s’kemi sallone. Po s’ta ka ënda shoqëria jonë, ke atë të zotit; dhe po s’ta ka ënda i zoti, ke ne.

— Atëherë do të ngjitem lart, — iu përgjigja. — Më trego një dhomë!

E vura tasin mbi një tabaka dhe shkova vetë të merrja edhe pak qumësht.

Me shumë mërmërima, ai u ngrit dhe më priu në ngjitje: u ngjitëm gjer te papafingot; ai hapte herë pas here ndonjë derë për të parë në dhomat ku kalonim.

— Ja një dhomë, — tha më në fund, duke shtyrë mbrapsht një dërrasë të shtrembër me menteshë. — Është mjaft e mirë për të ngrënë ca qull. Atje në qoshe ka një thes me grurë, mjaft i pastër; po pate frikë se mos i ndot rrobat e tua të mëndafshta të bukura, shtroje shaminë sipër.

„Dhoma“ ishte një lloj strofke plaçkurinash që kundërmonte fort malt e drithë; thasë me këto gjëra ishin grumbulluar përreth, duke lënë në mes një hapësirë të gjerë bosh.

— Pse, more njeri! — thirra unë, duke iu kthyer me zemërim. — Ky s’është vend për të fjetur. Dua të shoh dhomën time të gjumit.

— Dhomën e gjumit! — përsëriti ai me ton talljeje. — Do t’i shohësh të gjitha dhomat e gjumit që ka këtu: ajo atje është imja.

Ai tregoi papafingon e dytë, që ndryshonte nga e para vetëm se muret i kishte edhe më të zhveshur, dhe në njërin skaj kishte një shtrat të madh e të ulët, pa perde, me një jorgan ngjyrë indigo.

— Ç’ta dua unë tënden? — ia ktheva. — Mendoj se zoti Hithklif s’fle në majë të shtëpisë, apo jo?

— Oh! Dhomën e zotit Hithklif kërkon? — thirri ai, sikur të bënte një zbulim të ri. — S’mund ta thoshe menjëherë? Atëherë do të të kisha thënë, pa gjithë këtë punë, se pikërisht atë s’mund ta shohësh: ai e mban gjithmonë të kyçur, dhe askush s’përzihet në të veç vetë ai.

— Ke një shtëpi të bukur, Jozef, — s’u përmbajta pa vërejtur, — dhe banorë të këndshëm; dhe mendoj se esenca e përqendruar e gjithë çmendurisë së botës më zuri vend në tru ditën kur e lidha fatin tim me të tyrin! Megjithatë, kjo s’ka të bëjë me punën tani: ka dhoma të tjera. Për hir të qiellit, shpejto, e më lër të vendosem diku!

Ai s’iu përgjigj kësaj lutjeje; vetëm zbriti me kokëfortësi e me hap të rëndë shkallët e drurit dhe u ndal përpara një dhome që, nga ajo ndalesë dhe nga cilësia më e mirë e orendive, mora me mend se ishte më e mira.

Kishte një qilim, të mirë; por motivi i ishte fshirë nga pluhuri; një oxhak i veshur me letër të prerë që po shkërmoqej; një shtrat i bukur lisi me perde të gjera të kuqe, prej një stofi mjaft të shtrenjtë e të modës së re. Por dukej qartë se ishin trajtuar ashpër: veshjet e shtratit vareshin si kurora, të shkëputura nga unazat; dhe shufra e hekurt që i mbante ishte përkulur si hark në njërën anë, duke bërë që pëlhura të zvarritej mbi dysheme. Edhe karriget ishin të dëmtuara, shumë prej tyre rëndë; dhe gropa të thella i shëmtonin panelet e mureve.

Po përpiqesha të mblidhja vendosmëri për të hyrë e për ta marrë në zotërim, kur budallai i udhërrëfyesit tim njoftoi:

— Kjo këtu është e zotit.

Deri në këtë kohë darka m’u ftoh, oreksi më iku dhe durimi m’u shterua. Ngulmova që të më jepnin menjëherë një vend strehimi e mjetet për të pushuar.

— Ku dreqin, — nisi plaku fetar. — Zoti na bekoftë! Zoti na faltë! Ku ferr do të shkoje, o hiç i llastuar e i mërzitshëm? I pe të gjitha, veç asaj copë dhome të Heretonit. Në shtëpi s’ka asnjë vrimë tjetër ku të shtrihesh!

Isha aq e mërzitur, sa e flaka tabakanë me gjithçka përdhe; pastaj u ula në krye të shkallëve, e fsheha fytyrën në duar dhe qava.

— Eh! Eh! — thirri Jozefi. — Bukur e bëre, zonjusha Keti! Bukur e bëre, zonjusha Keti! Po hajde, i zoti do të pengohet pikërisht te këto enë të thyera; e pastaj do të dëgjojmë diçka; do të dëgjojmë si do të jetë puna. E marrë që s’vlen asgjë! E meriton të vuash nga sot gjer në Krishtlindje, që i hedh nën këmbë dhuratat e çmuara të Zotit në tërbimet e tua të tmerrshme! Po gabohem, po ta tregosh gjatë këtë shpirtin tënd. Kujton se Hithklifi do t’i durojë këto sjellje të bukura? Veç sikur të të kapë në këtë tekë. Veç sikur të të kapë!

Dhe kështu shkoi duke qortuar në strofkën e tij poshtë, duke marrë qiriun me vete, dhe unë mbeta në errësirë.

Koha e mendimit që pasoi pas këtij veprimi budalla më detyroi ta pranoja nevojën ta mbytja krenarinë, ta frenoja zemërimin e të lëvizja për t’i hequr pasojat e tij.

Një ndihmë e papritur u duk sakaq në trajtën e Mbytësit, që tani e njoha si një bir të Tinëzarit tonë të vjetër: e kishte kaluar këlyshërinë te Grejnxhi, dhe im atë ia kishte dhënë zotit Hindli. Mendoj se më njohu: ma shtyu hundën pas hundës sime si përshëndetje, pastaj nxitoi të hante qullin, ndërsa unë ecja me të prekur nga një shkallë te tjetra, duke mbledhur enët e thyera të baltës e duke fshirë me shaminë e xhepit spërkatjet e qumështit nga parmaku.

Mezi i kishim mbaruar punët, kur dëgjova hapin e Ernshout në korridor; ndihmësi im e futi bishtin ndër këmbë dhe u ngjesh pas murit; unë hyra tinëz në portën më të afërt. Përpjekja e qenit për t’i shmangur atij s’pati sukses, siç e mora me mend nga një vrapim i ngutur poshtë shkallëve dhe nga një kuisje e gjatë e mjerueshme. Unë pata më shumë fat. Ai kaloi, hyri në dhomën e vet dhe e mbylli derën.

Menjëherë pas kësaj u ngjit Jozefi me Heretonin, për ta shtirë në shtrat. Unë kisha gjetur strehë në dhomën e Heretonit, dhe plaku, kur më pa, tha:

— Tani në shtëpi, mendoj, ka vend edhe për ty, edhe për krenarinë tënde. Është bosh; mund ta kesh krejt për vete, ty dhe Atë që bëhet gjithmonë i treti në një shoqëri kaq të keqe!

Me gëzim e shfrytëzova këtë njoftim; dhe sapo u hodha në një karrige pranë zjarrit, u kota dhe më zuri gjumi.

Gjumi im qe i thellë e i ëmbël, ndonëse mbaroi shumë shpejt. Më zgjoi zoti Hithklif: sapo kishte hyrë dhe pyeti, me mënyrën e tij të dashur, ç’bëja aty.

I tregova shkakun pse kisha ndenjur zgjuar gjer kaq vonë: se ai e kishte në xhep çelësin e dhomës sonë.

Fjala sonë e fyu për vdekje. U betua se s’ishte, as do të ishte kurrë, imja; dhe se ai do të… por s’do t’ia përsëris gjuhën, as s’do t’ia përshkruaj sjelljen e zakonshme: ai është mjeshtër dhe s’lodhet kurrë duke kërkuar të më zgjojë neveri! Ndonjëherë habitem me të me një forcë që ma mpin frikën; e megjithatë, të siguroj, një tigër a një gjarpër helmues s’mund të më zgjonte një tmerr të barabartë me atë që më zgjon ai. Më tregoi për sëmundjen e Katerinës dhe e akuzoi tim vëlla se e kishte shkaktuar; duke më premtuar se unë do ta zëvendësoja Edgarin në vuajtje, gjersa ta kapte atë në dorë.

E urrej; jam e mjerë; kam qenë budallaqe! Ki kujdes të mos i thuash asnjë fjalë kujt te Grejnxhi. Do të të pres çdo ditë; mos më zhgënje!

IZABELA