Kapitulli XXXII · Lartësitë e stuhishme

1802 — Këtë shtator, më ftuan të shkretoja shqopishtet e një miku në Veri;¹ dhe, në udhëtimin drejt shtëpisë së tij, papritur u gjenda pesëmbëdhjetë milje larg Gimertonit. Stallieri, në një bujtinë anës rrugës, po u mbante kuajve të mi një kovë me ujë për t’u freskuar, kur kaloi një karrocë me tërshërë shumë të gjelbër, të sapokorrur, dhe ai vërejti:

— Kjo vjen nga Gimertoni, ja! Ata janë gjithmonë tri javë pas njerëzve të tjerë me korrjet.

— Gimertoni? — përsërita unë: banimi im në atë vend ishte bërë tashmë i zbehtë e si ëndërr. — Ah! E di! Sa larg është që këtej?

— Ndoshta katërmbëdhjetë milje përtej kodrave, dhe rrugë e keqe, — m’u përgjigj ai.

Më pushtoi një shtysë e papritur ta vizitoja Thrashkros Grejnxhin. Mezi ishte mesditë, dhe mendova se po aq mirë mund ta kaloja natën nën kulmin tim sa në një bujtinë. Veç kësaj, mund të kursej lehtë një ditë për t’i rregulluar punët me pronarin, dhe kështu ta kursej veten nga mundimi për të pushtuar sërish ato anë.

Pasi pushova pak, i thashë shërbëtorit të pyeste për rrugën e fshatit; dhe, me shumë lodhje për kafshët tona, e bëmë largësinë për rreth tri orë.

E lashë atje dhe vazhdova vetëm teposhtë luginës. Kisha gri dukej më gri, dhe varreza e vetmuar më e vetmuar. Dallova një dele shqopishteje që kulloste barin e shkurtër mbi varre. Ishte mot i ëmbël e i ngrohtë, tepër i ngrohtë për udhëtim; por vapa s’më pengoi ta shijoja peizazhin e mrekullueshëm lart e poshtë; po ta kisha parë më afër gushtit, jam i sigurt se do të më kishte tunduar të humbisja një muaj në vetminë e tij. Në dimër s’ka gjë më të zymtë, në verë s’ka gjë më hyjnore, se ato lugina të mbyllura nga kodrat dhe ato kodrina të thepisura e të guximshme me shqopë.

Arrita te Grejnxhi para perëndimit të diellit dhe trokita që të më hapnin; por njerëzit e shtëpisë ishin tërhequr në pjesët e pasme, siç gjykova nga një tufë e hollë e kaltër tymi që dredhonte nga oxhaku i kuzhinës, dhe s’dëgjuan.

Hyra me kalë në oborr. Nën portik ishte ulur duke thurur një vajzë nëntë a dhjetë vjeçe, dhe një plakë ishte shtrirë mbi shkallët e hipjes në kalë, duke pirë një llullë meditative.

— Është brenda zonja Din? — e pyeta plakën.

— Zonja Din? Jo! — m’u përgjigj ajo. — Ajo s’rri këtu: është lart te Lartësitë.

— Ti je shërbyesja e shtëpisë, atëherë? — vazhdova unë.

— Po, unë e mbaj shtëpinë, — m’u përgjigj ajo.

— Mirë, unë jam zoti Lokvud, i zoti. A ka ndonjë dhomë ku të më strehoni, pyes? Dua të rri këtu gjithë natën.

— I zoti! — thirri ajo e habitur. — Ç’thua, kush e dinte që do të vinit? Duhej të kishit dërguar fjalë! S’ka asgjë as të thatë, as si duhet këtu brenda; asgjë s’ka!

E hodhi llullën dhe hyri me nxitim; vajza e ndoqi, dhe hyra edhe unë; dhe shpejt pashë se tregimi i saj ishte i vërtetë, dhe, për më tepër, se gati ia kisha marrë mendtë me shfaqjen time të padëshiruar.

I thashë të qetësohej: do të dilja për një shëtitje; dhe ndërkohë ajo duhej të përpiqej të më përgatiste një qoshe të një dhome ndenjjeje për të ngrënë darkë, dhe një dhomë gjumi për të fjetur. S’duheshin fshirje e pastrime: vetëm zjarre të mira e çarçafë të thatë.

Dukej e gatshme të bënte ç’të mundej; ndonëse e futi furçën e vatrës në hekurat e zjarrit në vend të shufrës, dhe përdori gabim edhe disa vegla të tjera të zanatit të saj; por unë dola, duke i besuar zellit të saj për një vend pushimi kur të kthehesha.

Lartësitë e Stuhishme ishin qëllimi i shëtitjes sime. Një mendim i mëvonshëm më ktheu mbrapsht, kur e kisha lënë oborrin.

— Të gjithë mirë te Lartësitë? — e pyeta gruan.

— Po, me sa di unë! — m’u përgjigj ajo, duke ikur me vrap me një tigan me hi të nxehtë.

Do ta kisha pyetur pse e kishte lënë zonja Din Grejnxhin; por ishte e pamundur ta vonoja në një çast të tillë kritik; kështu që u ktheva dhe dola, duke ecur me nge me shkëlqimin e diellit që perëndonte pas meje e me lavdinë e butë të hënës që po lindte përpara; njëri duke u zbehur e tjetra duke u ndriçuar, ndërsa e lija parkun e ngjitesha nëpër rrugicën me gurë që ndahej për te banesa e zotit Hithklif.

Para se ta shihja, nga dita kishte mbetur vetëm një dritë qelibari pa rreze përgjatë perëndimit; por e shihja çdo guralec në shteg e çdo fije bari në atë hënë të shkëlqyer.

S’m’u desh as ta kapërceja portën, as të trokisja: m’u bind dorës.

Ky është përmirësim! mendova. Dhe vura re edhe një tjetër, me ndihmën e hundës: një aromë shebojash e manushaqesh të murit, që e sillte ajri nga mes pemëve të thjeshta frutore.

Edhe dyert, edhe dritaret ishin të hapura; e megjithatë, siç ndodh zakonisht në një krahinë qymyri, një zjarr i bukur i kuq ndriçonte oxhakun: rehatia që i jep syrit e bën të durueshme nxehtësinë e tepërt. Por shtëpia e Lartësive të Stuhishme është aq e madhe, sa banorët kanë hapësirë me bollëk për t’u larguar nga ndikimi i tij; dhe, si rrjedhim, banorët që ishin aty kishin zënë vend jo larg njërës nga dritaret. Mund t’i shihja e t’i dëgjoja të flisnin para se të hyja; dhe, si rrjedhim, shikova e dëgjova, i shtyrë nga një ndjenjë e përzier kureshtjeje e zilie, që rritej sa më shumë ngurroja.

— Kun-dër! — tha një zë, i ëmbël si këmbanë argjendi. — Kjo është hera e tretë, o budalla! S’do të ta them më. Kujtohu, përndryshe të tërheq flokët!

— Kundër, atëherë, — u përgjigj një tjetër, me ton të thellë, por të zbutur. — E tani, më puth, që e mbajta mend kaq mirë.

— Jo, lexoje më parë sërish saktë, pa asnjë gabim.

Ai që fliste filloi të lexonte: ishte një djalë i ri, i veshur si duhet, ulur pranë një tryeze me një libër përpara. Tiparet e tij të pashme i shkëlqenin nga kënaqësia, dhe sytë i shkonin pa durim nga faqja te një dorë e vogël e bardhë mbi supin e tij, që e kthente në vete me një shuplakë të shpejtë në faqe sa herë që e zonja e saj dallonte shenja të tilla mosvëmendjeje.

E zonja qëndronte prapa: kaçurrelat e saj të çelura e të shndritshme përziheshin herë pas here me flokët e tij të gështenjta, ndërsa përkulej për t’i mbikëqyrur mësimet; dhe fytyra e saj… ishte fat që ai s’ia shihte fytyrën, përndryshe s’do të kishte qenë kaq i qëndrueshëm. Unë ia shihja, dhe e kafshova buzën nga inati që e kisha hedhur tutje rastin që mund të kisha pasur për të bërë diçka tjetër veç ta vështroja bukurinë e saj që të godiste.

Detyra u krye, jo pa gabime të tjera; por nxënësi kërkoi shpërblim dhe mori të paktën pesë të puthura, të cilat, megjithatë, i ktheu bujarisht. Pastaj erdhën te dera, dhe nga biseda e tyre gjykova se do të dilnin të shëtisnin nëpër shqopishte. Mendova se në zemrën e Hereton Ernshout, po jo me gojën e tij, do të më dënonin në gropën më të thellë të ferrit, po ta tregoja trupin tim fatkeq pranë tij atëherë; dhe, duke u ndier shumë i ulët e dashakeq, u sola tinëz rrotull për të kërkuar strehë në kuzhinë.

Edhe nga ajo anë hyrja ishte e lirë; dhe te dera ishte ulur mikja ime e vjetër, Neli Din, duke qepur e duke kënduar një këngë, që e ndërpresin shpesh nga brenda fjalë të ashpra përbuzjeje e mosdurimi, të thëna me tinguj aspak muzikorë.

— Më mirë njëqind herë t’i kem në vesh duke sharë nga mëngjesi në mbrëmje, sesa të të dëgjoj ty, sido që të jetë! — tha banori i kuzhinës, në përgjigje të ndonjë fjale të Nelit që s’e dëgjova. — Është turp i madh që s’mund ta hap Librin e Bekuar, pa i nisur ti ato lavdi për Satanin e të gjitha ligësitë e tmerrshme që kanë lindur ndonjëherë në botë! Oh! Ti je një hiç i vërtetë; dhe ajo është një tjetër; dhe ai djalë i shkretë do të humbasë mes jush. Djalë i shkretë! — shtoi ai me një rënkim. — Është i magjepsur, jam i sigurt! O Zot, gjykoji, sepse mes sundimtarëve tanë s’ka as ligj, as drejtësi!

— Jo! Përndryshe do të rrinim ulur mbi dengje drush që digjen, mendoj, — ia ktheu këngëtarja. — Por pusho, plak, dhe lexo Biblën si i krishterë, e mos ma vër veshin mua. Kjo është „Dasma e Ani Zanës“, një melodi e bukur: shkon për valle.

Zonja Din ishte gati ta niste sërish, kur unë dola përpara; dhe, duke më njohur menjëherë, ajo u hodh në këmbë duke thirrur:

— Pse, Zoti ju bekoftë, zoti Lokvud! Si ju shkoi ndër mend të ktheheshit kështu? Gjithçka është e mbyllur te Thrashkros Grejnxhi. Duhej të na kishit njoftuar!

— Kam rregulluar të më strehojnë atje, për sa kohë të rri, — iu përgjigja. — Nesër nisem sërish. Dhe si u shpërngule këtu, zonja Din? Ma thuaj këtë.

— Zila iku, dhe zoti Hithklif deshi që të vija unë, pak pasi shkuat ju në Londër, e të rrija gjersa të ktheheshit. Por hyni, ju lutem! Keni ardhur në këmbë nga Gimertoni këtë mbrëmje?

— Nga Grejnxhi, — iu përgjigja, — dhe, ndërsa ma rregullojnë atje dhomën, dua ta mbaroj punën me zotërinë tënd, sepse s’mendoj të kem rast tjetër shpejt.

— Ç’punë, zotëri? — tha Neli, duke më çuar në shtëpi. — Ai ka dalë tani dhe s’do të kthehet shpejt.

— Për qiranë, — iu përgjigja.

— Oh! Atëherë me zonjën Hithklif duhet ta zgjidhni, — vërejti ajo, — ose më mirë me mua. Ajo s’ka mësuar ende t’i drejtojë punët e saj, dhe i bëj unë për të: s’ka njeri tjetër.

Dukesha i habitur.

— Ah! S’e keni dëgjuar vdekjen e Hithklifit, e shoh! — vazhdoi ajo.

— Hithklifi ka vdekur? — thirra unë, i habitur. — Sa kohë më parë?

— Tre muaj më parë; por uluni dhe më lini t’jua marr kapelën, dhe do t’jua tregoj të gjitha. Prisni, s’keni ngrënë gjë, apo jo?

— S’dua asgjë. Kam porositur darkë në shtëpi. Ulu edhe ti. S’e kisha ëndërruar kurrë që do të vdiste! Më trego si ndodhi. Thua se s’i pret të kthehen shpejt, të rinjtë?

— Jo; duhet t’i qortoj çdo mbrëmje për shëtitjet e tyre të vona; por ata s’ma çajnë kokën. Të paktën, pini pak nga birra jonë e vjetër: do t’ju bëjë mirë; dukeni i lodhur.

Ajo nxitoi ta sillte, para se të mund të refuzoja; dhe e dëgjova Jozefin që pyeste nëse „s’ishte skandal që të bërtet që në moshën e saj të kishte dashnorë! E pastaj, t’i nxirrte ato kana nga qilari i të zotit! I vinte turp të rrinte e ta shihte“.

Ajo s’ndenji t’ia kthente, por hyri sërish pas një minute, me një krikëll argjendi që shkumonte, përmbajtjen e së cilës e lavdërova me seriozitetin e duhur. Dhe pastaj më dha vazhdimin e historisë së Hithklifit. Kishte pasur një fund „të çuditshëm“, siç e tha ajo.

— Më thirrën te Lartësitë e Stuhishme brenda dy javësh pasi na latë, — tha ajo, — dhe u binda me gëzim, për hatrin e Katerinës.

Takimi im i parë me të më hidhëroi e më tronditi: kishte ndryshuar aq shumë që kur u ndamë! Zoti Hithklif s’i shpjegoi arsyet pse e kishte ndërruar mendjen për ardhjen time këtu; më tha vetëm se kishte nevojë për mua dhe se ishte lodhur duke e parë Katerinën: duhej ta bëja sallonin e vogël dhomën time të ndenjjes dhe ta mbaja atë me vete. Mjaftonte që ai të detyrohej ta shihte një a dy herë në ditë.

Ajo dukej e kënaqur me këtë marrëveshje; dhe, pak nga pak, i solla fshehurazi një numër të madh librash e sendesh të tjera që e kishin zbavitur te Grejnxhi; dhe e mbaja veten me shpresë se do t’ia dilnim në një rehati të pranueshme.

Iluzioni s’zgjati shumë. Katerina, e kënaqur në fillim, pas pak kohe u bë nevrike dhe e shqetësuar. Për një gjë, i ishte ndaluar të dilte nga kopshti, dhe e mërziste shumë ta mbanin brenda kufijve të tij të ngushtë, ndërsa afrohej pranvera; për një tjetër, duke ndjekur punët e shtëpisë, detyrohesha ta lija shpesh, dhe ajo ankohej për vetminë: parapëlqente të grindej me Jozefin në kuzhinë sesa të rrinte në paqe në vetminë e saj.

Për përleshjet e tyre s’e çaja kokën; por shpesh edhe Heretoni detyrohej të kërkonte kuzhinën, kur i zoti donte ta kishte shtëpinë për vete; dhe, ndonëse në fillim ajo ose ikte kur afrohej ai, ose u bashkohej qetësisht punëve të mia dhe shmangej ta vinte re a t’i drejtohej (dhe ndonëse ai ishte gjithmonë sa më i vrenjtur e i heshtur që të ishte e mundur), pas një kohe ajo e ndryshoi sjelljen dhe u bë e paaftë ta linte rehat. I fliste me thumba; komentonte budallallëkun e përtacinë e tij; shprehte habinë si mund ta duronte jetën që bënte; si mund të rrinte një mbrëmje të tërë duke vështruar zjarrin e duke u kotur.

— Është tamam si qen, apo jo, Elen? — vërejti ajo një herë. — Ose si kalë qerreje? Bën punën, ha ushqimin dhe fle, përjetë! Ç’mendje të zbrazët e të zymtë duhet të ketë! A ëndërron ndonjëherë, Hereton? Dhe, po të ëndërrosh, për çfarë? Por ti s’mund të më flasësh!

Pastaj e shikoi; por ai s’donte as ta hapte gojën, as ta shikonte sërish.

— Ndoshta po ëndërron tani, — vazhdoi ajo. — Iu drodh supi siç i dridhet Junonës. Pyete, Elen.

— Zoti Hereton do t’i kërkojë të zotit të të dërgojë lart, po s’u solle mirë! — i thashë. Atij jo vetëm i ishte dridhur supi, por kishte shtrënguar grushtin, sikur ta tundonte ta përdorte.

— E di pse s’flet kurrë Heretoni kur jam unë në kuzhinë, — thirri ajo një herë tjetër. — Ka frikë se do të qesh me të. Elen, ç’mendon? Një herë nisi të mësonte vetë të lexonte; dhe, ngaqë qesha, i dogji librat dhe e la: a s’ishte budalla?

— A s’ishe e prapë ti? — i thashë. — Përgjigjmu këtë.

— Ndoshta isha, — vazhdoi ajo, — por s’e prisja që ai do të ishte kaq budalla. Hereton, po të të jepja një libër, a do ta merrje tani? Do ta provoj!

Ia vuri në dorë një që po e lexonte; ai e flaku tutje dhe mërmëriti se, po s’pushonte, do t’ia thyente qafën.

— Mirë, do ta vë këtu, — tha ajo, — në sirtarin e tryezës, dhe po shkoj të fle.

Pastaj më pëshpëriti ta vëzhgoja nëse e prekte, dhe iku. Por ai s’iu afrua, dhe kështu ia tregova në mëngjes, për zhgënjimin e saj të madh. Pashë se i vinte keq për vrenjtjen e për përtacinë e tij këmbëngulëse: ndërgjegjja e qortonte që e kishte trembur dhe e kishte larguar nga përmirësimi i vetes: e kishte bërë me sukses.

Por zgjuarsia e saj po punonte për ta ndrequr të keqen: ndërsa unë hekurosja a bëja punë të tjera që rrihen në një vend, që s’mund t’i bëja mirë në sallon, ajo sillte ndonjë vëllim të këndshëm dhe ma lexonte me zë të lartë. Kur ishte aty Heretoni, ajo zakonisht ndalej në ndonjë pjesë interesante dhe e linte librin diku; këtë e bëri shumë herë; por ai ishte kokëfortë si mushkë, dhe, në vend që ta kapte karremin, në mot me shi nisi të pinte duhan me Jozefin, dhe rrinin si automatë, njëri në njërën anë të zjarrit e tjetri në tjetrën; plaku, për fat, tepër i shurdhër për t’i kuptuar marrëzitë e saj të liga, siç do t’i quante ai; i riu duke bërë ç’mundej të dukej se s’ua vinte veshin. Në mbrëmjet e bukura, ky i fundit dilte për gjah, dhe Katerina gogësitej e psherëtinte, më ngacmonte t’i flisja, dhe ikte në oborr a në kopsht sapo nisja unë; dhe, si mjet i fundit, qante e thoshte se ishte lodhur së jetuari, se jeta e saj s’kishte asnjë dobi.

Zoti Hithklif, që bëhej gjithnjë e më pak i prirë për shoqëri, gati e kishte përzënë Ernshoun nga dhoma e tij. Për shkak të një aksidenti, në fillim të marsit, ky u bë për disa ditë si orendi në kuzhinë. I shpërtheu pushka, kur ishte vetëm nëpër kodra; një copë i preu krahun, dhe humbi shumë gjak para se të mund të arrinte në shtëpi. Pasoja qe se, dashje pa dashje, u dënua me qoshen e zjarrit e me qetësinë, gjersa t’i shërohej krahu.

Katerinës i pëlqeu që ai ishte aty: gjithsesi, kjo e bëri ta urrente dhomën e saj lart më shumë se kurrë; dhe më detyronte të gjeja punë poshtë, që të më shoqëronte.

Të hënën e Pashkëve, Jozefi shkoi në panairin e Gimertonit me ca bagëti; dhe pasdite unë isha e zënë duke rregulluar të linjtat në kuzhinë. Ernshou rrinte, i vrenjtur si zakonisht, në qoshe të oxhakut, dhe zonja ime e vogël po e kalonte një orë kot duke vizatuar figura në xhamat e dritares, duke e ndryshuar zbavitjen me shpërthime këngësh të mbytura, me thirrje të pëshpëritura e me vështrime të shpejta mërzie e padurimi drejt kushëririt, që pinte duhan pa pushim e vështronte hekurat e zjarrit.

Kur i bëra me dije se s’e duroja dot më që ma zinte dritën, ajo shkoi te guri i vatrës. Nuk u kushtova shumë vëmendje veprimeve të saj, por pas pak e dëgjova të niste:

— E kam kuptuar, Hereton, se dua… se më vjen mirë… se do të më pëlqente të ishe kushëriri im tani, po të mos ishe bërë kaq nevrik e kaq i vrazhdë me mua.

Heretoni s’u përgjigj.

— Hereton, Hereton, Hereton! Dëgjon? — vazhdoi ajo.

— Ik që këtu! — hungëroi ai, me një ashpërsi që s’lëshonte pe.

— Lërmë ta marr atë llullë, — tha ajo, duke e zgjatur dorën me kujdes e duke ia hequr nga goja.

Para se ai të përpiqej ta merrte sërish, llulla ishte thyer dhe ishte prapa zjarrit. Ai e shau dhe kapi një tjetër.

— Prit, — thirri ajo, — duhet të më dëgjosh më parë; dhe s’mund të flas ndërsa ato re më notojnë para fytyrës.

— Do të shkosh në djall? — thirri ai me egërsi. — Dhe më lër rehat!

— Jo, — ngulmoi ajo, — s’do të shkoj. S’di ç’të bëj që të të bëj të më flasësh, dhe ti je i vendosur të mos kuptosh. Kur të quaj budalla, s’dua të them asgjë: s’dua të them që të përbuz. Hajde, do të më vësh re, Hereton: ti je kushëriri im, dhe do të më njohësh si kushërirë.

— S’dua të kem asgjë me ty, me krenarinë tënde të ndyrë e me talljet e tua të mallkuara! — u përgjigj ai. — Më mirë të shkoj në ferr, me trup e me shpirt, sesa të të shikoj më me bisht të syrit! Hiqmu nga rruga, tani; këtë minutë!

Katerina u vrenjt dhe u tërhoq në ndenjësen e dritares, duke kafshuar buzën e duke u përpjekur, duke kënduar nën zë një melodi të çuditshme, ta fshihte një prirje gjithnjë e më të fortë për të ngashëryer.

— Duhet të jesh mik me kushërirën, zoti Hereton, — ndërhyra unë, — meqë ajo pendohet për paturpësinë e saj! Do të të bënte shumë mirë: do të të bënte njeri tjetër, ta kishe shoqe.

— Shoqe? — thirri ai. — Kur ajo më urren dhe s’më quan të denjë as t’ia fshij këpucët! Jo, edhe sikur të më bënte mbret, s’dua të më përbuzin më që kërkoj dashamirësinë e saj.

— S’jam unë që të urrej, je ti që më urren mua! — qau Keti, pa e fshehur më shqetësimin. — Më urren po aq sa zoti Hithklif, e më shumë.

— Je një gënjeshtare e mallkuar, — nisi Ernshou. — Pse e kam zemëruar atëherë, njëqind herë, duke të mbajtur anën? Dhe kjo, kur ti më talleshe, më përbuzje, dhe… Vazhdo të më mundosh, e do të shkoj atje e do t’i them që më nxore nga kuzhina me ngacmimet e tua!

— S’e dija që më mbaje anën, — u përgjigj ajo, duke tharë sytë, — dhe isha e mjerë dhe e hidhur me të gjithë; por tani të falënderoj dhe të lutem të më falësh: ç’mund të bëj tjetër?

U kthye te vatra dhe ia zgjati dorën çiltër.

Ai u nxi dhe u vrenjt si re bubullime, i mbajti grushtet të shtrënguar me vendosmëri dhe vështrimin të ngulur përdhe.

Katerina, nga instinkti, duhet ta ketë marrë me mend se ishte kokëfortësi e prapë, e jo neveri, ajo që e shtynte në këtë sjellje kokëngjeshur; sepse, pasi ndenji një çast e pavendosur, u përkul dhe i dha një të puthur të butë në faqe.

E vogla dinake kujtoi se s’e kisha parë, dhe, duke u tërhequr, zuri vendin e mëparshëm pranë dritares, krejt e urtë.

Unë tunda kokën me qortim; dhe atëherë ajo u skuq dhe pëshpëriti:

— Hë mirë! Ç’duhej të bëja, Elen? S’donte të më jepte dorën, dhe s’donte të më shikonte: duhet t’i tregoja në ndonjë mënyrë që më pëlqen, që dua të jemi miq.

Nëse e bindi Heretonin e puthura, s’e di; për disa minuta ai pati shumë kujdes të mos i shihej fytyra; dhe, kur e ngriti, ishte shumë i hutuar se ku t’i kthente sytë.

Katerina u mor me mbështjelljen e një libri të bukur me kujdes në letër të bardhë; dhe, pasi e lidhi me një copë fjongo dhe ia drejtoi „Zotit Hereton Ernshou“, më kërkoi të isha ambasadorja e saj e t’ia çoja dhuratën atij për të cilin ishte caktuar.

— Dhe thuaji se, po ta pranojë, do të vij e do ta mësoj ta lexojë si duhet, — tha ajo, — dhe, po ta refuzojë, do të ngjitem lart e s’do ta ngacmoj më kurrë.

Ia çova dhe ia përsërita porosinë, ndërsa zonja ime më vëzhgonte me ankth. Heretoni s’donte t’i hapte gishtat, kështu që ia vura mbi gju. As s’e hodhi tutje. U ktheva te puna: Katerina i mbështeti kokën e krahët mbi tryezë, gjersa dëgjoi fëshfërimën e lehtë të mbështjellëses që hiqej; pastaj iku tinëz dhe u ul qetësisht pranë kushëririt. Ai u drodh, dhe fytyra i skuqej: gjithë vrazhdësia dhe gjithë ashpërsia e tij e vrenjtur e kishin braktisur; në fillim s’mundi të mblidhte guxim të thoshte asnjë rrokje në përgjigje të vështrimit të saj pyetës e të lutjes së saj të murmuritur.

— Thuaj që më fal, Hereton, të lutem! Mund të më bësh kaq të lumtur, duke e thënë atë fjalë të vogël.

Ai mërmëriti diçka që s’u dëgjua.

— Dhe do të jesh miku im? — shtoi Katerina, si në pyetje.

— Jo! Do të të vijë turp prej meje çdo ditë të jetës sate, — u përgjigj ai. — Dhe aq më shumë, sa më shumë të më njohësh; dhe unë s’e duroj dot.

— Atëherë s’do të jesh miku im? — tha ajo, duke buzëqeshur e ëmbël si mjalti e duke iu afruar shumë.

S’dëgjova më asnjë fjalë që të dallohej; por, kur hodha sërish sytë përreth, pashë dy fytyra aq të ndritura të përkulura mbi faqen e librit të pranuar, sa s’dyshova se traktati ishte miratuar nga të dyja palët dhe se armiqtë ishin bërë, që atëherë, aleatë të betuar.

Vepra që studionin ishte plot me figura të shtrenjta; dhe ato, bashkë me pozicionin e tyre, kishin aq tërheqje sa t’i mbanin pa lëvizur, gjersa u kthye Jozefi në shtëpi. Ai, i shkreti njeri, u tmerrua krejt nga pamja e Katerinës ulur në të njëjtin stol me Hereton Ernshoun, me dorën mbështetur mbi supin e tij; dhe u hutua që i preferuari i tij e duronte afërsinë e saj. E preku aq thellë, sa atë natë s’mundi të bënte asnjë vërejtje për këtë. Mallëngjimi iu duk vetëm nga psherëtimat e mëdha që lëshonte, ndërsa hapte me solemnitet Biblën e tij të madhe mbi tryezë dhe e mbulonte me kartëmonedha të pista nga portofoli, fitimi i tregtisë së asaj dite. Më në fund, e thirri Heretonin nga vendi i tij.

— Çoja këto të zotit, djalë, — tha ai, — dhe rri atje; unë po ngjitem në dhomën time. Kjo vrimë s’është as e ndershme, as e hijshme për ne: duhet të dalim mënjanë e të kërkojmë një tjetër!

— Hajde, Katerinë, — thashë unë, — duhet të „dalim mënjanë“ edhe ne. I mbarova të hekurosurat; je gati të ikim?

— S’është ende ora tetë! — u përgjigj ajo, duke u ngritur pa dëshirë. — Hereton, do ta lë këtë libër mbi parvazin e oxhakut, dhe nesër do të sjell të tjerë.

— Çdo libër që të lësh, do ta çoj në shtëpi, — tha Jozefi, — dhe do të jetë shumë po t’i gjesh sërish; prandaj bëj si të duash!

Keti e kërcënoi se biblioteka e tij do ta paguante për të sajën; dhe, duke buzëqeshur kur kaloi pranë Heretonit, u ngjit lart duke kënduar, me zemër më të lehtë, guxoj të them, se kurrë më parë nën atë kulm; veç ndoshta gjatë vizitave të saj të para te Lintoni.

Afërsia që nisi kështu u rrit shpejt, ndonëse pati ndërprerje të përkohshme: Ernshoun s’e qytetëroje dot me një dëshirë; dhe zonja ime e re s’ishte filozofe, as shembull durimi; por, meqë të dyja mendjet synonin të njëjtën pikë (njëra duke dashur e duke dëshiruar të çmonte, dhe tjetra duke dashur e duke dëshiruar të çmohej), ia dolën më në fund ta arrinin.

— E shihni, zoti Lokvud, ishte mjaft e lehtë ta fitoje zemrën e zonjës Hithklif; por tani më vjen mirë që s’u përpoqët: kurora e gjithë dëshirave të mia do të jetë bashkimi i këtyre të dyve; s’do t’ia kem zili askujt ditën e dasmës së tyre: s’do të ketë grua më të lumtur se unë në gjithë Anglinë!

Shënime

1. Të shkretoja shqopishtet: me shaka, të gjuaja pula të egra në tokat e tij. ↩︎