Pjesa e tretë — IV · Zonja Bovari

Leoni shpejt mori para shokëve një pamje epërsie, iu shmang shoqërisë së tyre dhe i la krejt pas dore dosjet.

Priste letrat e saj; i rilexonte. I shkruante. E thërriste me gjithë forcën e dëshirës dhe të kujtimeve. Në vend që të pakësohej nga mungesa, kjo dëshirë për ta parë sërish u shtua, aq sa një të shtunë në mëngjes iku nga zyra.

Kur, nga maja e bregores, pa në luginë kambanoren e kishës me flamurin e saj prej llamarine që vërtitej në erë, ndjeu atë kënaqësi të përzier me kotësi fitimtare e me mallëngjim egoist që duhet të kenë milionerët kur kthehen të vizitojnë fshatin e tyre.

Shkoi e u vërtit rreth shtëpisë së saj. Në kuzhinë shkëlqente një dritë. E përgjoi hijen e saj pas perdeve. Asgjë s’u duk.

Nëna Lëfransua, kur e pa, lëshoi britma të mëdha dhe e gjeti „më të rritur e më të hollë“, ndërsa Artemiza, përkundrazi, e gjeti „më të fortë e më të nxirë“.

Hëngri darkë në sallën e vogël, si dikur, por vetëm, pa tagrambledhësin; sepse Bine, i lodhur duke pritur Dallëndyshen, e kishte shpejtuar përfundimisht darkën një orë, dhe tani hante në orën pesë fiks, dhe prapëseprapë shpesh thoshte se karroca e vjetër e prishur vonohej.

Megjithatë Leoni u vendos; shkoi e trokiti në derën e mjekut: Zonja ishte në dhomën e saj, prej nga zbriti vetëm pas një çerek ore. Zotëria dukej i lumtur që e shihte përsëri; por s’lëvizi nga shtëpia gjithë mbrëmjen, as gjithë ditën tjetër.

E pa vetëm, në mbrëmje, shumë vonë, pas kopshtit, në rrugicë; — në rrugicë, si me tjetrin! Bënte stuhi, dhe flisnin nën një çadër nën dritën e vetëtimave.

Ndarja po u bëhej e padurueshme.

— Më mirë të vdes! — thoshte Ema.

Përdridhej mbi krahun e tij, duke qarë.

— Lamtumirë!… lamtumirë!… Kur do të të shoh përsëri?

U kthyen prapë për t’u puthur edhe një herë; dhe ishte aty që ajo i premtoi se do të gjente shpejt, me çfarëdo mjeti, rastin e përhershëm për t’u parë të lirë, të paktën një herë në javë. Ema s’dyshonte për këtë. Veç kësaj, ishte plot shpresë. Do t’i vinin para.

Prandaj bleu për dhomën e saj një palë perde të verdha me vija të gjera, për të cilat zoti Lëro i kishte lavdëruar çmimin e lirë; ëndërroi një qilim, dhe Lëroi, duke e siguruar „se s’ishte të pije detin“, mori përsipër me mirësjellje t’ia siguronte. Ajo s’mund të bënte më pa shërbimet e tij. Njëzet herë në ditë dërgonte ta thërrisnin, dhe ai menjëherë i linte punët në vend, pa i lejuar vetes as një murmuritje. Po aq pak kuptohej pse nëna Role hante mëngjes çdo ditë tek ajo, madje i bënte edhe vizita vetëm për vetëm.

Ishte rreth kësaj kohe, domethënë rreth fillimit të dimrit, që asaj iu duk se e zuri një zjarr i madh për muzikën.

Një mbrëmje që Sharli po e dëgjonte, ajo e rifilloi katër herë rresht të njëjtën pjesë, dhe gjithmonë duke u nxehur, ndërsa ai, pa vënë re asnjë dallim, thërriste:

— Bravo!…, shumë mirë!… Gabon! vazhdo!

— Eh, jo! është e neveritshme! m’i ka zënë ndryshku gishtat.

Të nesërmen, ai iu lut t’i binte edhe diçka.

— Mirë, për të të bërë qejfin!

Dhe Sharli pranoi se ajo kishte humbur pak. Ngatërronte rreshtat e notave, i binte keq; pastaj, duke u ndalur befas:

— Ah! mbaroi! do të duhej të merrja mësime; por…

Kafshoi buzët dhe shtoi:

— Njëzet franga mësimi, është tepër shtrenjtë!

— Po, në të vërtetë…, pak…, — tha Sharli duke qeshur budallaqe. — Megjithatë më duket se mund të gjenim ndoshta më lirë; sepse ka artistë pa emër që shpesh vlejnë më shumë se të famshmit.

— Kërkoji, — tha Ema.

Të nesërmen, kur u kthye, e vështroi me sy dinaku dhe në fund s’mundi ta përmbante këtë fjali:

— Sa kokëfortë që je ndonjëherë! Sot isha në Barfëshere. E pra, zonja Liezhar më siguroi se tri vajzat e saj, që janë në konviktin e Mëshirës, marrin mësime me pesëdhjetë solde seanca, dhe nga një mësuese e famshme madje!

Ajo ngriti supet dhe s’e hapi më pianon.

Por, kur kalonte pranë saj (në qoftë se Bovari ishte aty), psherëtinte:

— Ah! pianoja ime e shkretë!

Dhe kur vinte dikush ta shihte, s’harronte t’ju thoshte se e kishte lënë muzikën dhe s’mund t’i kthehej tani, për arsye të forta. Atëherë i vinte keq të gjithëve. Ç’dëm! ajo që kishte një talent kaq të bukur! I folën madje edhe Bovarit. E turpëronin, sidomos farmacisti:

— Gaboni! s’duhen lënë kurrë djerrë aftësitë e natyrës. E pastaj, mendoni, miku im i mirë, se duke e nxitur Zonjën të studiojë, kurseni për më vonë në edukimin muzikor të fëmijës suaj! Unë mendoj se nënat duhet t’i mësojnë vetë fëmijët. Është një ide e Rousseau-së, ndoshta ende pak e re, por që do të triumfojë në fund, jam i sigurt, si mëkimi nga nëna dhe vaksinimi.

Sharli iu kthye pra edhe një herë kësaj çështjeje të pianos. Ema u përgjigj me hidhërim se ishte më mirë ta shitnin. Këtë piano të shkretë, që i kishte dhënë aq shumë kënaqësi kotësie, ta shihte të ikte, ishte për Bovarin si vetëvrasja e papërcaktueshme e një pjese të vetes së saj!

— Po të doje…, — thoshte ai herë pas here, — një mësim, në fund të fundit, s’do të ishte aq shumë rrënues.

— Por mësimet, — ia kthente ajo, — vlejnë vetëm kur ndiqen rregullisht.

Dhe ja si ia doli të merrte nga bashkëshorti lejen të shkonte në qytet, një herë në javë, për të parë dashnorin. Madje, pas një muaji, gjetën se kishte bërë përparime të mëdha.