EnglishKapitulli LXI · Krenari dhe paragjykim
Kapitulli 61 nga 61
E lumtur për të gjitha ndjenjat e saj prej nëne ishte dita kur zonja Benet i hoqi qafe dy vajzat e saj më të denja. Me ç’krenari të ngazëllyer e vizitoi më pas zonjën Bingli dhe foli për zonjën Darsi, mund të merret me mend. Do të doja të mund të thoja, për hatrin e familjes së saj, se përmbushja e dëshirës së saj të zjarrtë për t’i vendosur kaq shumë nga fëmijët e saj pati një efekt kaq të lumtur sa ta bënte një grua të mençur, të dashur e të ditur për pjesën tjetër të jetës; megjithëse, ndoshta, ishte fat për të shoqin, i cili mund të mos e kishte shijuar lumturinë familjare në një formë kaq të pazakontë, që ajo mbeti ende herë pas here nervoze dhe gjithmonë budallaqe.
Zotit Benet i mungonte jashtëzakonisht vajza e dytë; dashuria e tij për të e nxirrte nga shtëpia më shpesh se çdo gjë tjetër. I pëlqente të shkonte në Pemberli, sidomos kur e prisnin më pak.
Zoti Bingli dhe Xhejn ndenjën në Netherfild vetëm një vit. Një afërsi kaq e madhe me nënën e saj dhe me të afërmit e Meritonit s’ishte e dëshirueshme as për natyrën e tij të lehtë, as për zemrën e saj të dashur. Atëherë u përmbush dëshira më e dashur e motrave të tij: ai bleu një pronë në një konte fqinje me Derbishirin; dhe Xhejn e Elizabeta, përveç çdo burimi tjetër lumturie, ishin brenda tridhjetë miljeve nga njëra-tjetra.
Kiti, me shumë përfitim për të, e kaloi pjesën më të madhe të kohës me dy motrat më të mëdha. Në një shoqëri kaq më të lartë nga ç’kishte njohur zakonisht, përmirësimi i saj qe i madh. S’ishte me natyrë kaq të pakontrollueshme sa Lidia; dhe, e larguar nga ndikimi i shembullit të Lidias, me vëmendjen e drejtimin e duhur, u bë më pak nevrike, më pak e paditur dhe më pak e mërzitshme. Nga dëmi i mëtejshëm i shoqërisë së Lidias ruhej sigurisht me kujdes; dhe, megjithëse zonja Uikam e ftonte shpesh të shkonte e të rrinte me të, duke i premtuar ballo e djem të rinj, i ati s’e lejoi kurrë të shkonte.
Meri ishte e vetmja vajzë që mbeti në shtëpi; dhe domosdo u largua nga ndjekja e talenteve, sepse zonja Benet s’ishte aspak në gjendje të rrinte vetëm. Meri u detyrua të përzihej më shumë me botën, por mund të moralizonte ende pas çdo vizite mëngjesi; dhe, meqë s’poshtërohej më nga krahasimet mes bukurisë së motrave dhe së sajës, i ati dyshonte se e pranoi ndryshimin pa shumë ngurrim.
Sa për Uikamin dhe Lidian, karakteret e tyre s’pësuan asnjë revolucion nga martesa e motrave të saj. Ai e duroi me filozofi bindjen se Elizabeta tani duhej të merrte vesh çdo gjë nga mosmirënjohja dhe gënjeshtra e tij që i kishte qenë e panjohur më parë; dhe, me gjithë çdo gjë, s’ishte krejt pa shpresë se Darsi mund të bindej ende t’ia bënte pasurinë. Letra e urimit që Elizabeta mori nga Lidia për martesën e saj i shpjegoi se, të paktën nga e shoqja, në mos nga ai vetë, një shpresë e tillë ushqehej. Letra ishte kështu:
Lizi ime e dashur,
Të uroj lumturi. Po ta duash zotin Darsi gjysmën aq sa dua unë Uikamin tim të dashur, duhet të jesh shumë e lumtur. Është ngushëllim i madh që je kaq e pasur; dhe, kur të mos kesh gjë tjetër për të bërë, shpresoj se do të mendosh për ne. Jam e sigurt se Uikamit do t’i pëlqente shumë një vend në oborr; dhe s’besoj se do të kemi krejt aq para sa të jetojmë pa ndonjë ndihmë. Çdo vend me rreth tre a katërqind në vit do të bënte; por, sidoqoftë, mos i fol zotit Darsi për këtë, po të mos dëshirosh.
E jotja, etj.
Meqë ndodhi që Elizabeta s’e dëshironte aspak, në përgjigjen e saj u përpoq t’i jepte fund çdo lutjeje e pritjeje të këtij lloji. Megjithatë, ndihmën që ishte në fuqinë e saj t’u jepte, duke bërë atë që mund të quhej kursim në shpenzimet e saj vetjake, ua dërgonte shpesh. I kishte qenë gjithmonë e qartë se të ardhura si të tyret, nën drejtimin e dy njerëzve kaq të shkujdesur në nevojat e tyre e kaq pa mendim për të ardhmen, duhej të ishin shumë të pamjaftueshme për t’i mbajtur; dhe, sa herë që ndërronin vendbanimin, Xhejn ose ajo ishin të sigurta se do t’u kërkohej ndonjë ndihmë e vogël për të shlyer faturat. Mënyra e tyre e jetesës, edhe kur rikthimi i paqes1 i çoi në një shtëpi, ishte jashtëzakonisht e paqëndrueshme. Lëviznin gjithmonë nga një vend në tjetrin në kërkim të një banese të lirë, dhe shpenzonin gjithmonë më shumë nga ç’duhej. Dashuria e tij për të u shndërrua shpejt në indiferencë: e saja zgjati pak më shumë; dhe, megjithë rininë dhe sjelljet e saj, i ruajti të gjitha të drejtat për një emër të mirë që i kishte dhënë martesa. Megjithëse Darsi s’mundi ta priste kurrë atë në Pemberli, për hatrin e Elizabetës e ndihmoi më tej në profesionin e tij. Lidia ishte herë pas here vizitore atje, kur i shoqi kishte shkuar të argëtohej në Londër a në Bath;2 dhe te Binglët rrinin të dy aq shpesh e aq gjatë, sa edhe humori i mirë i Binglit u mposht, dhe ai shkoi deri sa të fliste se do t’u jepte të kuptonin që të iknin.
Zonjusha Bingli u poshtërua shumë thellë nga martesa e Darsit; por, meqë e pa të këshillueshme ta ruante të drejtën për të vizituar Pemberlin, e la mënjanë gjithë mërinë; u bë më e dashur se kurrë me Xhorxhianën, gati po aq e vëmendshme me Darsin sa më parë, dhe ia shlyente Elizabetës çdo borxh mirësjelljeje.
Pemberli tani ishte shtëpia e Xhorxhianës; dhe dashuria mes motrave ishte pikërisht ajo që kishte shpresuar të shihte Darsi. Arritën ta donin njëra-tjetrën po aq sa kishin pasur ndër mend. Xhorxhiana kishte mendimin më të lartë në botë për Elizabetën; megjithëse në fillim shpesh dëgjonte me një habi që i afrohej alarmit mënyrën e saj të gjallë e lozonjare të të folurit me të vëllanë. Atë, që gjithmonë i kishte ngjallur asaj vetë një respekt që gati ia mposhtte dashurinë, tani e shihte objekt shakash të hapura. Mendja e saj mori dije që s’i kishin dalë kurrë më parë përpara. Me mësimet e Elizabetës nisi të kuptonte se një grua mund të marrë me burrin liri që një vëlla s’i lejon gjithmonë një motre më shumë se dhjetë vjet më të vogël se ai.
Ledi Katerina u indinjua jashtëzakonisht nga martesa e nipit; dhe, meqë iu dha gjithë çiltërsisë së vërtetë të karakterit të saj, në përgjigjen për letrën që njoftonte rregullimin e martesës, i dërgoi një gjuhë kaq fyese, sidomos për Elizabetën, sa për njëfarë kohe çdo marrëdhënie mori fund. Por më në fund, me bindjen e Elizabetës, ai pranoi ta anashkalonte fyerjen dhe të kërkonte pajtim; dhe, pas pak kundërshtimi të mëtejshëm nga ana e tezes, mëria e saj i la vendin ose dashurisë për të, ose kureshtjes për të parë si sillej gruaja e tij; dhe denjoi t’i vizitonte në Pemberli, megjithë atë ndotje që kishin pësuar pyjet e tij, jo vetëm nga prania e një zonje të tillë, por edhe nga vizitat e dajës dhe tezes së saj nga lagjja tregtare e Londrës.
Me Gardinerët ishin gjithmonë në marrëdhëniet më të ngushta. Darsi, si edhe Elizabeta, i donin vërtet; dhe që të dy ndienin gjithmonë mirënjohjen më të ngrohtë për ata njerëz që, duke e sjellë atë në Derbishir, ishin bërë mjeti që i bashkoi.
Fund
Shënime
Keni gjetur një gabim në këtë kapitull? Raporto një gabim