Kapitulli XXXVIII · Krenari dhe paragjykim

Të shtunën në mëngjes Elizabeta dhe zoti Kollins u takuan për mëngjes disa minuta para se të shfaqeshin të tjerët; dhe ai e shfrytëzoi rastin për t’i bërë mirësjelljet e lamtumirës që i quante absolutisht të domosdoshme.

— S’e di, zonjushë Elizabetë, — tha ai, — nëse zonja Kollins jua ka shprehur ende mirënjohjen për mirësinë tuaj që erdhët te ne; por jam shumë i sigurt që s’do ta lini shtëpinë pa marrë falënderimet e saj për këtë. Nderi i shoqërisë suaj është ndier shumë, ju siguroj. E dimë sa pak ka për të tunduar dikë drejt banesës sonë të përulur. Mënyra jonë e thjeshtë e jetesës, dhomat tona të vogla dhe shërbëtorët e paktë, si edhe ajo pak botë që shohim, duhet ta bëjnë Hansfordin jashtëzakonisht të mërzitshëm për një zonjushë si ju; por shpresoj se do të besoni se jemi mirënjohës për mirëdashjen tuaj, dhe se kemi bërë gjithçka në fuqinë tonë që të mos e kalonit kohën në mënyrë të pakëndshme.

Elizabeta u nxitua ta falënderonte e ta siguronte se kishte qenë e lumtur. I kishte kaluar gjashtë javët me shumë kënaqësi; dhe gëzimi që kishte qenë me Sharlotën, si edhe vëmendja e mirë që kishte marrë, duhej ta bënin atë të ndihej e detyruar. Zoti Kollins u kënaq; dhe, me një solemnitet më të buzëqeshur, u përgjigj:

— Më jep kënaqësinë më të madhe të dëgjoj që e keni kaluar kohën jo në mënyrë të pakëndshme. Sigurisht që kemi bërë më të mirën; dhe, meqë fatmirësisht kemi në dorë t’ju prezantojmë në një shoqëri shumë të lartë, dhe, falë lidhjes sonë me Rozingsin, mjetin e shpeshtë për ta ndryshuar skenën e përulur të shtëpisë, mendoj se mund të lajkatohemi që vizita juaj në Hansford s’mund të ketë qenë krejt e mërzitshme. Pozita jonë ndaj familjes së ledi Katerinës është, në të vërtetë, ai lloj përparësie e bekimi i jashtëzakonshëm me të cilin pak mund të mburren. E shihni në ç’marrëdhënie jemi. E shihni sa vazhdimisht na ftojnë atje. Në të vërtetë, duhet ta pranoj se, me gjithë mangësitë e kësaj shtëpie të përulur famullitare, s’do ta quaja për të ardhur keq askënd që banon në të, për sa kohë ndan me ne afërsinë me Rozingsin.

Fjalët ishin të pamjaftueshme për lartësinë e ndjenjave të tij; dhe u detyrua të ecte nëpër dhomë, ndërsa Elizabeta përpiqej ta bashkonte mirësjelljen me të vërtetën në disa fjali të shkurtra.

— Mund të çoni, në fakt, një raport shumë të favorshëm për ne në Hertfordshir, kushërira ime e dashur. Lajkatohem të paktën se do të jeni në gjendje ta bëni. Vëmendjeve të mëdha të ledi Katerinës ndaj zonjës Kollins u keni qenë dëshmitare çdo ditë; dhe në tërësi besoj se s’duket që mikja juaj të ketë nxjerrë një fat të keq… por për këtë pikë do të ishte më mirë të heshtim. Vetëm më lejoni t’ju siguroj, e dashur zonjushë Elizabetë, se mund t’ju uroj nga zemra, me gjithë përzemërsinë, po aq lumturi në martesë. Sharlota ime e dashur dhe unë kemi vetëm një mendje dhe një mënyrë të menduari. Në çdo gjë ka një ngjashmëri shumë të dukshme karakteri e idesh mes nesh. Duket se jemi krijuar për njëri-tjetrin.

Elizabeta mund të thoshte pa frikë se ishte lumturi e madhe kur ndodhte kështu, dhe me po aq sinqeritet mund të shtonte se besonte fort dhe gëzohej për rehatinë e tij familjare. Megjithatë, s’i erdhi keq që rrëfimi i tyre u ndërpre nga hyrja e zonjës prej së cilës vinin. E shkreta Sharlotë! Ishte e trishtë ta lije në një shoqëri të tillë! Por e kishte zgjedhur me sy hapur; dhe, megjithëse dukshëm i vinte keq që vizitorët po iknin, s’dukej se kërkonte dhembshuri. Shtëpia dhe amvisëria e saj, famullia dhe pulat e saj, dhe të gjitha punët që varen prej tyre, s’e kishin humbur ende hirin.

Më në fund mbërriti karroca, sëndukët u lidhën, pakot u vendosën brenda, dhe u shpall se ishte gati. Pas një ndarjeje të përzemërt mes mikeshave, zoti Kollins e shoqëroi Elizabetën deri te karroca; dhe, ndërsa zbritnin nëpër kopsht, ai po i jepte porosi t’u çonte respektet e tij më të mira gjithë familjes, pa harruar falënderimet për mirësinë që kishte marrë në Longborn në dimër, dhe komplimentet për zotin dhe zonjën Gardiner, megjithëse s’i njihte. Pastaj e ndihmoi të hipte, Maria e ndoqi, dhe dera ishte gati të mbyllej, kur ai u kujtoi papritur, disi i tronditur, se deri atëherë kishin harruar të linin ndonjë porosi për zonjat e Rozingsit.

— Por, — shtoi ai, — sigurisht do të doni t’u përcillen respektet tuaja të përulura, me falënderimet mirënjohëse për mirësinë e tyre ndaj jush gjatë kohës që keni qenë këtu.

Elizabeta s’kundërshtoi: atëherë dera u lejua të mbyllej, dhe karroca u nis.

— O Zot i mirë! — thirri Maria pas disa minutash heshtjeje. — Duket sikur kanë kaluar vetëm një a dy ditë që kur erdhëm! E megjithatë sa shumë gjëra kanë ndodhur!

— Shumë vërtet, — tha shoqja e saj me një psherëtimë.

— Kemi drekuar nëntë herë në Rozings, përveç dy herëve që pimë çaj atje! Sa shumë do të kem për të treguar!

Elizabeta shtoi me vete: „Dhe sa shumë do të kem unë për të fshehur!“

Udhëtimi kaloi pa shumë bisedë dhe pa ndonjë të papritur; dhe brenda katër orësh pasi u nisën nga Hansfordi, arritën te shtëpia e zotit Gardiner, ku do të rrinin disa ditë.

Xhejn dukej mirë, dhe Elizabeta pati pak rast ta studionte humorin e saj, mes ftesave të ndryshme që mirësia e tezes kishte rezervuar për ta. Por Xhejn do të kthehej në shtëpi me të, dhe në Longborn do të kishte mjaft kohë për vëzhgim.

Ndërkohë, s’ishte pa përpjekje që mundi të priste deri në Longborn para se t’i tregonte së motrës për propozimet e zotit Darsi. Ta dinte që kishte në dorë të zbulonte diçka që do ta habiste kaq jashtëzakonisht Xhejnin, dhe që njëkohësisht do ta kënaqte kaq shumë atë pjesë të mendjemadhësisë së saj që s’kishte arritur ende ta largonte me arsye, ishte një tundim për çiltërsi që asgjë s’do ta kishte mposhtur, veç pavendosmërisë në të cilën mbetej për sa duhej të tregonte, dhe frikës se, po ta niste një herë temën, do ta shtynte nxitimi të përsëriste diçka për Binglin, që vetëm do ta pikëllonte më shumë të motrën.