ShqipKapitulli LI · Krenari dhe paragjykim
Chapter 51 of 61
Erdhi dita e dasmës së motrës; dhe Xhejn dhe Elizabeta ndien për të ndoshta më shumë nga ç’ndiente ajo vetë për veten. Karroca u dërgua t’i priste në ——, dhe do të ktheheshin me të deri në kohën e drekës. Ardhjes së tyre i trembeshin dy zonjushat Benet më të mëdha; dhe sidomos Xhejn, e cila i atribuonte Lidias ndjenjat që do ta kishin shoqëruar atë vetë, sikur ajo të kishte qenë fajtorja, dhe ishte e mjerë kur mendonte ç’do të duhej të duronte e motra.
Erdhën. Familja ishte mbledhur në dhomën e mëngjesit për t’i pritur. Buzëqeshjet zbukuruan fytyrën e zonjës Benet kur karroca u afrua te dera; i shoqi dukej serioz e i padepërtueshëm; vajzat, të alarmuara, të shqetësuara, të paqeta.
Zëri i Lidias u dëgjua në paradhomë; dera u hap me hov, dhe ajo vrapoi në dhomë. E ëma doli përpara, e përqafoi dhe e mirëpriti me ngazëllim; i dha dorën me një buzëqeshje të dashur Uikamit, që e ndiqte zonjën e tij; dhe u uroi të dyve lumturi, me një gatishmëri që s’tregonte asnjë dyshim për lumturinë e tyre.
Pritja nga zoti Benet, nga i cili u kthyen pastaj, s’qe aq e përzemërt. Fytyra e tij u bë edhe më e ashpër; dhe mezi e hapi gojën. Siguria e shkujdesur e çiftit të ri, në të vërtetë, mjaftonte për ta provokuar.
Elizabetës i erdhi neveri, dhe madje edhe zonjusha Benet u trondit. Lidia ishte ende Lidia; e pazbutur, pa turp, e shfrenuar, e zhurmshme dhe pa frikë. Kthehej nga një motër te tjetra, duke kërkuar urimet e tyre; dhe, kur më në fund u ulën të gjithë, shikoi me padurim rreth dhomës, vuri re ndonjë ndryshim të vogël në të, dhe vërejti duke qeshur se kishte kaluar shumë kohë që s’kishte qenë aty.
Uikami s’ishte aspak më i sikletosur se ajo; por sjelljet e tij ishin gjithmonë kaq të këndshme, sa, sikur karakteri dhe martesa e tij të kishin qenë pikërisht ashtu si duhej, buzëqeshjet dhe mënyra e tij e lirshme, ndërsa pretendonte farefisninë me ta, do t’i kishin magjepsur të gjithë. Elizabeta s’e kishte besuar më parë krejt të aftë për një siguri të tillë; por u ul, duke vendosur me vete që në të ardhmen të mos i vinte asnjë kufi paturpësisë së një njeriu të paturpshëm. Ajo u skuq, dhe Xhejn u skuq; por faqet e dy atyre që shkaktuan hutimin e tyre s’ndërruan fare ngjyrë.
S’mungonte biseda. As nusja, as e ëma s’flisnin dot mjaft shpejt; dhe Uikami, që rastisi të ulej pranë Elizabetës, nisi të pyeste për të njohurit e tij në atë rrethinë, me një lirshmëri të qeshur që ajo e ndiente se s’mund ta barazonte në përgjigjet e saj. Secili prej tyre dukej se kishte kujtimet më të lumtura në botë. Asgjë nga e kaluara s’kujtohej me dhimbje; dhe Lidia e çonte vetë bisedën te tema që motrat e saj për asgjë në botë s’do t’i kishin përmendur.
— Mendoni vetëm që kanë kaluar tre muaj, — thirri ajo, — që kur ika: më duket vetëm dy javë, ju them; e megjithatë kanë ndodhur mjaft gjëra në këtë kohë. O Zot i mirë! Kur ika, jam e sigurt që s’e kisha as idenë se do të martohesha para se të kthehesha! Megjithëse mendoja se do të ishte qejf i madh po të martohesha.
I ati ngriti sytë, Xhejn u shqetësua, Elizabeta e shikoi Lidian me shprehje; por ajo, që s’dëgjonte e s’shihte kurrë asgjë ndaj së cilës zgjidhte të ishte e pandjeshme, vazhdoi me gaz:
— Oh, mama, a e dinë njerëzit këtu rrotull që u martova sot? Kisha frikë se mos s’e dinin; dhe e kapërcyem Uilliam Gouldingun me karrocën e tij të lehtë, kështu që vendosa ta merrte vesh, dhe ula xhamin anësor nga ana e tij, e hoqa dorezën dhe e lashë dorën të mbështetej mbi kornizën e dritares, që ta shihte unazën, dhe pastaj u përkula e buzëqesha me gjithë shpirt.
Elizabeta s’e duroi dot më. U ngrit dhe doli me vrap nga dhoma; dhe s’u kthye më, derisa i dëgjoi duke kaluar nëpër holl drejt sallonit të ngrënies. Atëherë iu bashkua aq shpejt sa ta shihte Lidian, me një shfaqje të paduruar, të ecte drejt anës së djathtë të së ëmës dhe ta dëgjonte t’i thoshte motrës më të madhe:
— Ah, Xhejn, tani e zë unë vendin tënd, dhe ti duhet të shkosh më poshtë, sepse unë jam grua e martuar.
S’kishte arsye të supozohej se koha do t’i jepte Lidias atë siklet nga i cili kishte qenë kaq krejt e lirë në fillim. Lirshmëria dhe humori i saj i mirë u shtuan. Digjej të shihte zonjën Filips, Lukasët dhe të gjithë fqinjët e tjerë, dhe ta dëgjonte veten të thërritej „zonja Uikam“ nga secili prej tyre; dhe ndërkohë, pas drekës, shkoi t’ua tregonte unazën dhe të mburrej që ishte martuar te zonja Hill dhe te dy shërbyeset.
— Mirë, mama, — tha ajo, kur u kthyen të gjithë në dhomën e mëngjesit, — dhe ç’mendon për burrin tim? A s’është njeri magjepsës? Jam e sigurt që motrat e mia duhet të ma kenë zili të gjitha. Shpresoj vetëm të kenë gjysmën e fatit tim. Duhet të shkojnë të gjitha në Brajton. Ai është vendi ku gjen burra. Sa keq, mama, që s’shkuam të gjitha!
— Shumë e vërtetë; dhe, po të ishte sipas dëshirës sime, do të kishim shkuar. Por, Lidia ime e dashur, s’më pëlqen fare që po shkon kaq larg. Duhet patjetër?
— Oh, Zot! Po; s’ka gjë. Do të më pëlqejë shumë. Ti dhe babi, dhe motrat, duhet të vini të na shihni. Do të jemi në Njukasëll gjithë dimrin, dhe guxoj të them se do të ketë disa ballo, dhe do të kujdesem t’u gjej kavalierë të mirë të gjithave.
— Do të më pëlqente më shumë se çdo gjë! — tha e ëma.
— Dhe pastaj, kur të ikni, mund të më lini një a dy nga motrat; dhe guxoj të them se do t’u gjej burra para se të mbarojë dimri.
— Të falënderoj për pjesën time të nderit, — tha Elizabeta; — por s’më pëlqen veçanërisht mënyra jote për të gjetur burra.
Vizitorët s’do të rrinin më shumë se dhjetë ditë me ta. Zoti Uikam e kishte marrë gradën para se të linte Londrën, dhe do t’i bashkohej regjimentit pas dy javësh.
Askujt veç zonjës Benet s’i vinte keq që qëndrimi i tyre do të ishte kaq i shkurtër; dhe ajo e shfrytëzoi sa më mirë kohën duke bërë vizita me të bijën dhe duke pritur shumë shpesh mysafirë në shtëpi. Këto mbrëmje u pëlqenin të gjithëve; t’i shmangeshe rrethit familjar ishte edhe më e dëshirueshme për ata që mendonin sesa për ata që s’mendonin.
Dashuria e Uikamit për Lidian ishte pikërisht ajo që Elizabeta kishte pritur ta gjente; jo e barabartë me atë të Lidias për të. Mezi i ishte dashur vëzhgimi i tanishëm për t’u bindur, nga logjika e gjërave, se arratisja e tyre ishte shkaktuar nga forca e dashurisë së saj më shumë sesa e tij; dhe do të ishte habitur pse, pa e dashur me furi, ai kishte zgjedhur të arratisej me të fare, sikur të mos ishte e sigurt se ikja e tij ishte bërë e domosdoshme nga ngushtica e rrethanave; dhe, po të ishte kështu, ai s’ishte djali i ri që t’i rezistonte rastit për të pasur një shoqe.
Lidia e donte jashtëzakonisht. Në çdo rast ishte Uikami i saj i dashur; askush s’duhej vënë në garë me të. Ai i bënte të gjitha më mirë se kushdo në botë; dhe ajo ishte e sigurt se më një shtator1 do të vriste më shumë zogj se çdokush tjetër në krahinë.
Një mëngjes, pak pas mbërritjes së tyre, ndërsa po rrinte me dy motrat më të mëdha, ajo i tha Elizabetës:
— Lizi, ty s’ta kam treguar dasmën time, besoj. S’ishe aty kur ia tregova të gjitha mamasë dhe të tjerave. S’je kureshtare të dëgjosh si u bë?
— Vërtet jo, — u përgjigj Elizabeta; — mendoj se për këtë temë s’mund të thuhet kurrë tepër pak.
— Ah! Sa e çuditshme që je! Por duhet të të tregoj si shkoi. U martuam, e di, në kishën e Shën Klementit, sepse banesa e Uikamit ishte në atë famulli. Dhe u vendos që të ishim të gjithë atje deri në orën njëmbëdhjetë. Daja, tezja dhe unë do të shkonim bashkë; dhe të tjerët do të na takonin në kishë.
— Mirë, erdhi e hëna në mëngjes, dhe isha në një rrëmujë të tillë! Kisha kaq frikë, e di, se mos ndodhte diçka që ta shtynte, dhe atëherë do të isha çmendur krejt. Dhe ja tezja, gjithë kohën që po vishesha, duke predikuar e duke folur pa pushim, sikur të lexonte një predikim. Megjithatë, s’dëgjova më shumë se një fjalë nga dhjetë, sepse po mendoja, mund ta marrësh me mend, për Uikamin tim të dashur. Digjesha të dija nëse do të martohej me redingotën blu.
— Mirë, dhe kështu hëngrëm mëngjes në dhjetë si zakonisht: kujtova se s’do të mbaronte kurrë; sepse, meqë ra fjala, duhet ta dish që daja dhe tezja ishin tmerrësisht të pakëndshëm gjithë kohën që ndenja me ta. Po të më besosh, s’e nxora këmbën jashtë derës asnjë herë, megjithëse ndenja atje dy javë. Asnjë mbrëmje, asnjë plan, asgjë! Sigurisht, Londra ishte mjaft bosh, por, sidoqoftë, Teatri i Vogël ishte i hapur.
— Mirë, dhe kështu, pikërisht kur karroca erdhi te dera, dajën e thirrën për një punë te ai njeri i tmerrshëm, zoti Stoun. Dhe pastaj, e di, kur bashkohen një herë, s’ka të mbaruar. Mirë, u tremba aq shumë sa s’dija ç’të bëja, sepse daja do të më shoqëronte te altari; dhe, po ta kalonim orën, s’mund të martoheshim gjithë ditën.2 Por, për fat, ai u kthye pas dhjetë minutash, dhe pastaj u nisëm të gjithë. Megjithatë, më vonë m’u kujtua se, edhe sikur ai të ishte penguar të vinte, dasma s’do të ishte shtyrë, sepse zoti Darsi mund ta kishte bërë po aq mirë.
— Zoti Darsi! — përsëriti Elizabeta, krejt e mahnitur.
— Oh, po! Ai do të vinte atje me Uikamin, e di. Por, o Zot! E harrova krejt! S’duhej të kisha thënë asnjë fjalë për këtë. Ua premtova kaq besnikërisht! Ç’do të thotë Uikami? Duhej të ishte një sekret kaq i madh!
— Po të duhej të ishte sekret, — tha Xhejn, — mos thuaj asnjë fjalë më për këtë. Mund të jesh e sigurt se s’do të kërkoj më tej.
— Oh, sigurisht, — tha Elizabeta, megjithëse digjej nga kureshtja; — s’do të të bëjmë asnjë pyetje.
— Faleminderit, — tha Lidia; — sepse, po të më pyesnit, do t’jua tregoja me siguri të gjitha, dhe atëherë Uikami do të zemërohej kaq shumë.
Para një nxitjeje të tillë për të pyetur, Elizabeta u detyrua ta bënte të pamundur për veten, duke ikur me vrap.
Por të jetonte në padije për një pikë të tillë ishte e pamundur; ose të paktën ishte e pamundur të mos përpiqej të merrte vesh. Zoti Darsi kishte qenë në dasmën e motrës së saj. Ishte pikërisht një skenë, dhe pikërisht mes njerëzish, ku me sa dukej kishte më pak për të bërë dhe më pak tundim për të shkuar. Hamendje për kuptimin e kësaj, të shpejta e të shfrenuara, i vërshuan në tru; por s’u kënaq me asnjërën. Ato që i pëlqenin më shumë, sepse e vinin sjelljen e tij në dritën më fisnike, i dukeshin më të pamundshmet. S’mund ta duronte një pasiguri të tillë; dhe, duke rrëmbyer me nxitim një fletë letre, i shkroi një letër të shkurtër tezes, për t’i kërkuar shpjegimin e asaj që i kishte shpëtuar Lidias, po të përputhej me fshehtësinë që ishte synuar.
Mund ta kuptosh lehtë, — shtoi ajo, — sa e madhe duhet të jetë kureshtja ime të di si një njeri që s’ka lidhje me asnjërin prej nesh, dhe, relativisht, një i huaj për familjen tonë, të ketë qenë mes jush në një kohë të tillë. Të lutem shkruaj menjëherë dhe ma bëj të kuptoj; përveç po të duhet, për arsye shumë të forta, të mbetet në fshehtësinë që Lidia duket se e mendon të nevojshme; dhe atëherë duhet të përpiqem të kënaqem me padijen.
„Jo se do të kënaqem, megjithatë,“ shtoi me vete, ndërsa e mbaronte letrën; „dhe, tezja ime e dashur, po s’ma the në mënyrë të nderuar, me siguri do të detyrohem të përdor dredhi e marifete për ta zbuluar.“
Ndjenja delikate e nderit të Xhejnit s’e lejonte t’i fliste Elizabetës në fshehtësi për atë që i kishte shpëtuar Lidias; Elizabeta u gëzua për këtë: derisa të dukej nëse pyetjet e saj do të merrnin ndonjë përgjigje të kënaqshme, preferonte të mos kishte të besuar.
Shënime
Found a mistake in this chapter? Report a mistake